Paydaş Analizi

4.1.20. PAYDAŞ ANALIZI

Paydaşların fonksiyonunu belirlemek demek onları analiz etmek demektir. 
Paydaş analizinin ilk aşamasında kimlik tespiti yapılır. (DPT, 2006) 
Paydaşlar analiz edilirken paydaşların fonksiyonları, plana yapacakları katkılar 
ve onlardan beklenenler üzerinde durulur. 
Yerel yönetimlerde özellikle kentlerde paydaş yoğunluğu fazladır. Onun 
için paydaş seçimi önem kazanır. Paydaşların mutlaka her kesimi bütünüyle 
temsil etmesi gerekir.

Kısaca, paydaş listesi oluştururken temsil yönüne bakılır. Stratejik planlama 
yaparken, paydaşları bütün yönleriyle ele almak, etkileyenden başlayarak 
sıralamak daha gerçekçi olacaktır. 
Paydaşlar stratejik plan yapan ana gruptur. Stratejik plan somut olarak 
insana dayanıyorsa “paydaş” lara dayanır. İnsanları katmadan kapalı yerlerde 
yapılana stratejik plan denemez. Paydaşsız stratejik plan olmaz diyebiliriz. 
Paydaşlar bu denli önemli olduğuna göre plana katılımları, görüşü 
ve fikirlerinin analizi, planda yerlerini alması o denli önemlidir. Plan yapıcı 
mümkünse paydaş görüşlerini plana olabildiğince yansıtmalıdır. Planın 
gücü de paydaşların katılımından gelir.

Planlamada paydaş analizine iki boyuttan bakılmaktadır.

1. Paydaşın Plan Açısından Önceliği Ve Önemi 
Bu yaklaşımda planın paydaşları gruplandırılır, önem ve önceliği sorgulanır. 
Paydaşın etki-önem matrisine göre konumu belirlenir. Ortaya çıkan 
ağırlığa göre paydaş ile ilişki kurulur. Bu yaklaşıma göre paydaşlar plana 
katılır ya da katılmaz. Bilgi ve görüşleri alınır ya da dikkate alınmaz. Paydaş 
ağırlığına göre plana görüş ve fikir yansır. Paydaş katılımını engelleyen bu 
yaklaşım plancılar tarafından eleştirilmekte, planın yereli tam yansıtmadığı 
iddia edilmektedir.

Bu yaklaşımın kurumsal planlar için uygulanacağı, yerel alan ve farklı konumdaki 
zengin paydaş planlarında tutmayacağı gözlenmektedir. Yerelde 
paydaş topluluğu oluşturarak merkezden çevreye doğru halkalar şeklinde 
paydaşları konumlandırmak, öylece plana katmak daha gerçekçi olacaktır. 
2. Paydaş Görüşlerinin Analizi 
Paydaşlar konumu, yeri, durumu itibariyle farklı olduğundan görüşmelerin 
de öyle olması doğaldır. “Su halkaları” dediğimiz yöntemle en yakın 
plan yürütücüsünden başlayarak çevreye doğru yayılan paydaş topluluğunun 
görüşlerini analiz etmek, plana katmak daha da kolaylaşacaktır.

Paydaşlardan elde edilen ürünlere bakalım. 
Anketlerden alınan bilgiler 
Yazılı sunulan görüş ve fikirler 
Görüşmelerde not edilen, yazıya dökülen görüşler 
Toplantılarda ortaya konan görüşler 
Basın-medyaya verilen görüş ve demeç ve haberler 
Yazılı rapor ve belgeler 
Konuşmalar 
Diğer yollar 
Hangi usulle ortaya konarsa konsun paydaş görüşleri, yazılı metinlere 
dönüştürülür. Planda kullanım yerine göre ayıklanır. Plan diline çevrilir. 
Paydaş görüşleri, sorun-çözüm, SWOT, gibi tartışmalı, çoklu oylamalı sistemlerde 
süzgeçten geçirilir. Dikkat edilecek nokta, paydaş görüşünün virgülüne 
kadar yerleşmesi değil, ana fikrinin yansımasıdır. 
Kurum Görüşleri Anketi Analizi. Kurum görüşleri anketi analizi kurumsal 
analiz bölümünde işlenmiştir. 
Memnuniyet Anketi Analizi. Memnuniyet anketi analizi kurumsal analiz 
bölümünde işlenmiştir.

Rekabet Gücü Anketi Analizi. Rekabet gücü anketi rekabet gücü analizinde 
veri olarak kullanılır. Rekabet gücü analizi bölümünde konu işlenmiştir. 
Etkileşim Çevresi Analizi. Etkileşim çevresi dış paydaş grubuna dâhil olduğundan 
dış paydaş anketi uygulanır. Etkileşim alanına yönelik ihtiyaç 
duyulan diğer anketlerde uygulanabilir. Etkileşim ile çalışmalar etkileşim 
çevresi analizinde işlenmiştir.