Uygulama

5.1. KIM UYGULAR ?
Stratejik gelişim planları ihtiyaçtan doğar. Yapılması ekip işidir. Uygulanması
irade gerektirir. İrade de sahiplik ister.
Stratejik planın nasıl uygulanacağı üzerine sıkça sorular sorulmaktadır.
Uygulama konusunda tereddütler olduğundan haklı olarak sorulmaktadır.
Gerçekten de uygulama, planın can alıcı noktasıdır.

Uygulamayı kim yapar? Uygulama kesintisiz nasıl sağlanır? Planı yalnızca
yerel yönetim mi uygular? Şimdiye kadar oluşan yerel plan tecrübelerinde
planı uygulayan üç dinamik güç ortaya çıkmıştır. Birlikte bakalım.

1.Yerel Yönetim
Planı yapan, yürüten, uygulayan resmi sahibi yerel yönetimlerdir. Yerel
yönetim yerelin tek sahibi olmadığına göre, yerele uygulanan planın
tek sahibi olamayacağı açıktır. Yönetim bunu yereldeki diğer aktörleri de
katarak yerine getirecektir. Yani liderlik yapacaktır. Stratejik planlar yerel
yönetime sahiplik, liderlik gibi sorumluluklar yüklemektedir.

Yerel yönetim bir taraftan çevresini plan uygulamaya sevk ederken esas
içerde, iç kurumlar arasında iletişim, iş birliği, koordinasyon sağlayarak sorumluluk
yükleyerek planı güçlü şekilde yürütecektir. Bunun yolu, öncelikle
yerel üst yönetimin bizzat kendisinin plana sarılmasına bağlıdır.

Stratejik plan uygulaması sırasında ana eleştiri, yerel üst yönetimin irade
eksikliğine bağlanır. Ancak üst yönetim istese de yerel kurumlarda “kurumlaşma”
ve “kurumsallaşma” eksik ise plan uygulaması yine aksar. Öte
yandan stratejik planı var olan klasik kurumlar eliyle yürütmek de zordur.
Stratejik planı tam uygulamak için klasik yönetimden stratejik yönetime
geçilmelidir. Stratejik yönetim hizmetleri, stratejik plan üzerinden eyleme
dönüştüren, kurumlar rol biçen, performansı ölçen, yenilenen-güncellenen
katılımcı esnek bir yerel yönetim sistemi sistem ister.
Stratejik planın başarılı şekilde uygulanabilmesi için, uygulamayı sevkidare
edecek, yönlendirecek ve izleyecek bağımsız bir yapı (örgütlenme,
kurum) ister. Yerel yönetimin büyüklüğüne ve kapasitesine göre “stratejik
planlama birimi” kurulmalıdır. Plan bürosu veri-bilgi tabanı yönetmelidir.
Büro uzman kişilerden oluşmalıdır.
Yerel yönetim kurumları bir yandan bürokrasi ile boğuşur, bir yandan halkın ihtiyaç ve talepleri ile uğraşırken öte yandan da stratejik yönetime

geçmeye, onun üzerinden plan uygulamaya çalışır. Gerçek böyle iken yürüyen
sistemin yereli tatmin etmediği, geliştirmediği apaçık ortadır. Daralmış,
yoğunlaşmış kent yönetiminden alan yönetimine geçen yerel yönetimler
(belediyeler) için stratejik yönetim bir fırsattır.

2.Yerel Aktörler

Stratejik plan uygulanması “yönetişim” dediğimiz anlayışla doğru orantılıdır.
Yönetişim geliştikçe ve güçlendikçe plana sahip çıkmakta, dolayısı
ile uygulama kabiliyeti artmaktadır. Plan her ne kadar yönetim planı ise de
uygulama alanı yereldir. Yerelin sahibi de yerelde yararlanıcılardır. Onlar
yönetime katılarak plan uygulamasını sağlayacaklardır.
3.Planın Gücü
Plan güçlü olmalıdır. Katılım yoluyla yerelin ihtiyaç ve sorunlarını tespit
ederek bunlara çözüm yolları bulur, kaynak ve potansiyelleri harekete
geçirir, yerel dinamikleri devreye sokar, oluşturduğu sinerji ile gelişmeyi
sağlar. Bunlar planın kendi gücünden kaynaklanır. Çünkü plan bu faktörleri
kapsar ve işler. Diyebiliriz ki plan gücünü kendinden alır.
Plan uygulama kabiliyet ve başarısı planın kendi içinde tutarlılığı, gerçeğe
yakınlığına, kapsayıcılığına, ihtiyaç ve beklentileri karşılama gücüne,
planlama tekniklerine bağlıdır. Plan yapanlar başta bunları hesap ederek
bilimsel, yerele dayanan, gerçekçi çalışmalar yaparlar. Yapmak durumundadırlar.
5.2.YÜRÜRLÜK-YÜRÜTME
Yürürlük ve yürütmeye önce mevzuat açısından bakalım. Yerel yönetimlerde
stratejik plan yapmayı emreden mevzuatlar şunlardır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu
5393 sayılı Belediye Kanunu
Kamu İdarelerinde stratejik planlamaya ilişkin usul ve esaslar hakkında
yönetmelik

Mevzuata göre Vali veya Başkanın hazırlattığı plan raporu, meclise sunulur.
Yerel meclisin onayı ile yürürlüğe girer. Plan kamuoyuna duyurulur.
(Yönetmelik 15) Aynı yönetmelik planın kurumun internet sitesinde yayınlanmasını
ister.

Yürürlük ve yürütmenin öteki yönü uygulamaya geçiştir. Planın yayın
araçlarıyla kamuoyuna duyurulması, ulaştırılması yetmez. Uygulama adımlarının
atılması gerekir. Uygulamayı yerel yönetim lideri talimat yazısı ile
başlatır. Plan yerel meclis onayı ile yürürlüğe girdiğine göre, uygulama kesintisiz
başlamalıdır

Yerel yönetim üst yönetimi planda rol ve sorumluluk alan birimler ile bir
araya gelmeli, plan tanıtımı yapılmalı, uygulayıcılara motivasyon vererek
adımlar atılmalıdır.
Stratejik plan uygulamasında atılacak temel adım, plan yürütümü için
paydaşlar arasında yapılan “plan uygulama ve yürütme protokolü” olmalıdır.
Protokol, tarafların ortak ve paydaşların bir araya gelerek katılım yolu
ile planı yürütme, izleme iradesi gösterir.
Yürütmenin bir fonksiyonu da iş birliği ve koordinasyondur. Koordinasyon,
plan uygulamada anahtar görevdir. Çünkü pek çok aktör bir araya gelerek
planı yürütmek durumundadır. Bu amaçla taraflar arasında yürütme
protokolü devreye girmelidir. Protokolde koordinasyonun nasıl uygulanacağına
yer verilir.

5.3.İZLEME

Stratejik plan uygulamasının her aşamasını sistematik olarak sürekli takip
etmeye izleme denmektedir. İzleme, plan süreçlerini görme, gözetme
faaliyetidir. İzleme, verilen görevlerin yürütülüp yürütülmediğini, arzulanan
planda sonuçlara ulaşılıp ulaşılmadığını takip eden sistemdir.
Stratejik planda yer alan amaç, hedef, strateji, eylem planı, faaliyet, proje,
yatırımlar, performanslar izlemeye alınır. İzlemede gerçekleşmeler, sapmalar
üzerinde düşünülür. İzleme raporlarla ortaya konur.
İzleme kontrol sisteminin ilk adımıdır. İzlerken müdahale edilmez. Sadece
dönemsel sonuçlara bakılır, durumu, sapmaları raporlanır. Performans
izleme, performans göstergesi ile veriler düzenli toplanarak yapılır.
İzlemenin sağlıklı sonuçlara ulaşabilmesi için izleme programı geliştirilmelidir.
İzleme “Stratejik planda ortaya konulan hedeflere ilişkin gerçekleşmelerin
sistematik olarak takip edilmesi ve raporlanmasıdır.” (DPT,
2006)

İzleme, planlama birimi tarafından yapılır. Dönemsel olarak hazırlanan
raporlar yönetime sunulur. Yönetim tarafından değerlendirilir.
Stratejik plan çalışmalarında belirlenen stratejik amaç ve hedeflerin gerçekleşme
derecesinin, performans göstergeleriyle bağlantılı ve sistematik
olarak takip edilmesi, izleme aşamasını oluşturur.

Plan uygulamalarının izlenmesi ve değerlendirilmesi plan başarısını artırır.
Bunun için yerel yönetim kendi şartlarına uygun izleme-değerlendirme
mekanizması kurmalıdır. Stratejik planın sürdürülebilir kalması için böyle
mekanizmalara ihtiyaç vardır.

5.4.DEĞERLENDIRME

Değerlendirme izlemeden elde edilen sonuçların yorumlandığı safhadır.
Değerlendirme bu sonuçların amaç hedef stratejilerle kıyaslanması
ölçümüne dayanır. Elde edilen bilgiler kullanılarak stratejik plan gözden
geçirilir. Hedeflenen ve ulaşılan sonuçlar karşılaştırılır.(DPT, 2006). Çıkan
sonuçlar geri beslemede kullanılır.
Aynı zamanda geleceğe yansıtılarak strateji geliştirmede yararlanılır.
Değerlendirme hem kontrol aracı hem de ölçme tekniği olarak iki yönlüdür.
Eylem planında ortaya konulmuş olan amaç, hedef ve stratejiler
dikkate alınarak hazırlanmış olan etkinlik, faaliyet, proje ve faaliyetlerin
gerçekleşme dereceleri değerlendirmenin kapsamıdır.
Değerlendirme şunları kapsamalıdır.
Göstergeleri amaç ve hedeflere uygun hazırlanmalıdır
Veri ve istatistikleri sağlıklı, gerçekçi olmalıdır
Verilerin hangi sıklıkta kimin tarafından toplanacağı tespit edilmelidir
Değerlendirmeyi engelleyici durumlar ortadan kaldırılmalıdır
Değerlendirme bağımsız birim tarafından yapılmalıdır
Taraflar değerlendirmeye katılmalıdır

Ölçmeler, sonuçlar, sapmalar etki altında kalınmadan objektif hazırlanmalıdır
Değerlendirme bağımsız birim ve kişiler eliyle izleme ile birlikte yürütülür.
Değerlendirmenin standartları olmalıdır. Program üzerinden yapılmalı,
grafik, tablo ve raporlar şeklinde ortaya konmalıdır.
İzleme raporlarında amaçlar, hedefler, stratejiler ile eylem planının gerçekleşmeleri
ve mevcut durumları hakkında bilgiler yer alır. Hedeften itibaren
uygulanmaya kadar geçen döneme izleme diyoruz. Amaçtan itibaren
uygulama sonuna kadar geçen süreye değerlendirme diyoruz.

5.5.KONTROL

Kontrol hem stratejik yönetimin hem de stratejik planın temel unsurudur.
Kontrolün kendisi bir sistemdir. Kontrolsüz yönetimi olmayacağı gibi
planlama da olmaz. Kontrol, stratejik planın hazırlanmasından uygulanmasına
kadar geçen süreçte yer alır. Plan yol haritasının yön levhaları gibidir.
Geminin rotası sayılır.

Kontrol, yerel yönetimin içinden ve çevreden gelen olumsuz etkilere
karşı kendini korumak için hazır, gergin, kurallı olma hâlidir. Kontrol sistemi
olmazsa, yönetim de plan da rotasından çıkar. Beklenen etkinlik ve verimliliği
yerine getiremez. Bu nedenle kontrol ile plan doğru orantılıdır.

Kontrol bir ölçme sistemidir. Performans ölçümlerinin amaç ve hedeflere
uyumu kontrolle sağlanır. Kontrol geliştirilen standartlarla yapılır. Kontrol
mekanizmaları pek çok işlem yapılarak gerçekleştirilir. Kontrolün yapılması
kadar kontrolden beklenen sonuçlar da o nispetle önemlidir. Kontrol sisteminin
girdileri izleme ve denetim, çıktıları ise düzeltme ve geri beslemedir.

Stratejik plan uygulamalarında kontrolden beklenen esas görevler şunlardır.
Yapılan iş ve eylemlerin yani, çıktıların amaca ve hedefe uygunluğunu
görmek ve denetlemek Ortaya çıkan ürünleri, değerlendirmek, ölçmek
Sapmaları, açıkları geri besleme yoluyla ilgili yerlere göndermek, düzeltmeleri
yaptırmak
Plan çarkını doğru şekilde döndürerek rotasında seyir etmesini sağlamak
Görüldüğü gibi; kontrol gören, denetleyen, uyaran, düzelten, besleyen,
destekleyen, diri tutan özelliklere sahiptir. Kontrolün eksikliği olursa plan
yolundan sapar, amaç ve hedefe ulaşamaz.

5.6.DENETIM

Denetim, plan uygulamalarının sonuçlarının fiziki olarak yerinde görülmesi,
incelenmesi, değerlendirilmesi ve yorumlanmasıdır. Denetim kontrolün
aktif tarafıdır. İzleme ve değerlendirme dâhil her türlü çalışmalardan
yararlanır. Denetim rapor hâlinde ortaya konur.

Denetimin yönetimin olmazsa olmaz parçasıdır. Hiçbir sistem denetimsiz
çalışamaz. Stratejik yönetim ve planlamada denetim üç boyutlu görev
yapar.

Yerel yönetimlerde denetim yapan aktörler birden fazladır. Stratejik
plan uygulamalarını ve denetimini performans denetimi ile karıştırmamak
gerekir. Performans denetimi, yıllık performans programının denetimi ile
uğraşır ve teknik bir çalışmadır.

Plan denetimi daha genel, çok boyutlu bir çalışmadır. Plan denetimi
hem yerel yönetimin kendi içinde planlama bürosu eliyle yapılır hem de
dışarda ortak veya paydaşların katıldığı bir birim tarafından yapılır.

Yerel yönetim sisteminde plan denetimine en uygun birim kent konseyi
olarak görülmektedir.
Yerel yönetimlerdeki denetim mekanizması stratejik plan içinde geçerlidir.
Yani stratejik plan denetiminde kurumun denetim organları devreye
girer. Böylece plan hem içten hem dıştan denetlenir.
Denetimine topluca bakalım.

İç Denetim

Yerel yönetimde nasıl kurum içi denetimi varsa, stratejik planda da iç
denetim usulü vardır. Plan denetimi kurulan planlama birimi eliyle yapılmalıdır.
İçerden yapılan denetim daha çok teknik çalışmadır. Performans
denetimi gibi kurumsal yürütülen bir faaliyet olmalıdır.

Dış Denetim

Yerel yönetim kurumlarını denetleyen dış denetçiler bulunur. Bunlar
merkezi kurumlardır. (Sayıştay, İçişleri Bakanlığı, Valilik) gibi denetim yerleri
yerel yönetim kurumunun denetimi yanında, stratejik planı da denetler.
Planın uygulama başarısı, yenilenme durumu, performans denetimi performans
bütçe uygulamaları denetim konuları arasında yer alır. Dış denetim
kurumların raporları plan açısından önemli ve ciddi raporlardır. Yerel
yönetim; üst yönetimi, hazırlanan raporları ciddiye almalı, geri besleme kabul
ederek güncelleme, düzeltme yollarına gitmelidir. Plandaki sapmalara
yönelik tedbirler almalıdır.

Yerel Sivil Denetim

Yerel yönetimlerde adı konmamış denetim yapılır. Denetim rolü oynayan
aktörler de sayıca fazladır. Plan denetimi genel ve çok boyutlu olduğundan
farklı kurum-kuruluş, örgütlü sivil toplum denetime katılır. Ayrıca
uzman olsun, vatandaş düzeyinde olsun kişiler de denetime dâhil olur.
En etkin denetim yolu da sivil denetimdir. Sivil denetim de yerele özgü
pek çok araç ve yöntem kullanılır.

Yönetişim Eliyle Denetim

Plan yürütme-yürürlük bölümünde işlendiği gibi, planı yürütme için
bir araya gelen kurum-kuruluş ve kişiler yönetişimi oluşturur. Bunların dönemsel
toplantıları uygulamaya yönelik hazırladıkları raporlar etkili denetim
araçlarıdır. Ayrıca yerele özgü çeşitli yöntemler kullanarak planın uygulanmasını
izlerler, dolayısıyla katılım sağlarlar. Çalışmalar sonucu üretilen
tespitler, geri besleme yoluyla planı güncelleme ve düzeltmede devreye
girer. Kent konseyi denetimini bu kapsamda görmeli ve planlamalıyız.

5.7.REHBERLIK

Denetim, kontrol, yazılı, kayıtlı belgeler, veri-bilgiler üzerinden yapılırken
rehberlik bunlardan yararlanarak eğitici yanı ağır basan yol gösterme
çabalarıdır.

Rehberlik plan uygulama süreçlerinin hepsini kapsar. Uygulamanın her
aşamasında yürütülür. Rehberlik çalışması iki yönlü yerine getirilir.
1. Hizmet içi eğitimi kapsamında rehberlik çalışması. Planlama süreçlerinde
uygulayıcılara uzmanlar tarafından eğitim verilir. Plan kararları tanıtılır.
Nasıl uygulanacağı yolunda bilgiler verilir. Hata yapma payı azaltılmaya
çalışılır. Etkin, verimli, zamanlı çalışma artırılmaya çalışılır.
2. Planlamanın değerlendirilmesi, kamuoyu ile paylaşılması, desteğinin
alınması kapsamında çalışmalar. Görünüşte daha çok tanıtım çalışmaları
gibi algılansa da temel amaç plana olan ilgiyi artırarak katılımı sağlamak
olmalıdır. Yerelin bütün aktörlerini plan uygulama süreçlerine katmalıdır.
Rehberlik çalışmasında plan paydaşları hedef alınır. Ortaklar-paydaşlarkatılımcı
kuruluşlara plan süreçleri anlatılır. Yerelin aktif katılımı sağlanır.

5.8.GERI BESLEME-GERI DÖNGÜ

Geri besleme stratejik kontrolün son basamağıdır. Sürekli tekrarlanan,
yenilenen, besleyen bir akışı ifade eder. Geri beslemeyi dönen bir çarka
benzetebiliriz. Geri besleme ile plan beslenir. Uygulama sonuçları geri besleme
yoluyla tekrar geri döner. Çark döner durur. Geri besleme canlının kan
damarları görevini yapar. Geri besleme, stratejik yönetim ve uygulaması
olan stratejik planın hayat damarları sayılır. Geri besleme olmasa sistem
tıkanır. Canlılık durağanlığa döner. Zaten stratejik planı diğer planlardan
ayıran temel fark da budur.

Geri beslemeye geri bildirim de denmektedir. Elde edilen sonuçlar rapor
edilerek plan basamaklarına bildirilir. Aynı zamanda plan sürecini, uygulamasını
yöneten yönetici ve çalışanlara ulaştırılır. Böylece hem sistemi
hem de sistemin içinde yer alan yöneticileri besler. Bu sayede kontrol sistemi
amacına ulaşmış olur.

Geri besleme aşağıdaki özellikleri taşımalıdır.

  • Geri besleme yenilenen, yenileyen bir mekanizma olduğundan sürekli yapılmalı
  • Planlama sürecinin bütün basamaklarına ulaşmalı
  • Geri besleme kanalları açık tutulmalı
  • Raporlama yoluyla işletilmeli
  • Geri besleme ile düzeltme ve yenileme yapılmalı
  • Raporlarda tespitler, teşhis ve tedavi teklifleri, sade, anlaşılır bir dille,
  • yoruma kaçmadan verilmeli
  • Geri bildirim objektif tarafsız olmalı
  • Yönetici ve çalışanları mutlu etmeli, performansını artırmalı
  • Stratejik plan uygulamasında Performans ölçümü ve geri besleme birlikte
    yürütülmelidir.

5.9.DÜZELTME-GÜNCELLEME

İzleme, değerlendirme ve denetim üçlüsünün birlikte çalıştığı süreçte
sapmalar teşhis edildikten sonra konuların tedavisi, çözümü için alternatif
tedbirler arasından en uygun olanının seçimine düzeltme denir. Düzeltmeci
tedbirle hem stratejik planın parçası hem de stratejik yönetim sürecinin
devamıdır. Kısaca düzeltme, başlayan ve biten bir çalışma değildir. Aksine
devam eden, sürekli bir faaliyettir. Stratejik planın bir döngüsüdür.
Düzeltme kontrol sisteminin başarı ölçüsüdür. Sistem işledikçe kendini
onarım diyebileceğimiz olay gerçekleşir. Düzeltme tıpkı bir ağacın budanmasına
benzer. Budamayla gençleşme, gürleşme, yani canlılık artar.

Düzeltmeyle tedbirler ışığında amaçlar, stratejiler, hedefler yeniden
gözden geçirilir. Düzeltme yenileme, yeni baştan değiştirme değildir. Bu
ayrıma dikkat edilmelidir.

Düzeltme dana çok program, projeler, faaliyet, yatırım ve bütçe üzerinde
yapılır. Buradaki düzeltmeler amaçları ve hedefleri bozucu olmamalı,
onların çerçevesinde kalmalıdır.

Yerel yönetim stratejik planın ayrılmaz parçası olan eylem planı yıllık
performans planlarıyla her yıl uygulanmaktadır. Uygulamalarda geri besleme
sonucu yapılan düzeltmeler ana plana yansıtılır. Böylece düzeltmeler
neticesinde plan sürekli güncellenir.

Yıllık düzeltmelerde amaç ve temel stratejilerine dokunulmaz. Hedefler
ve stratejiler yeniden gözden geçirilir, düzeltilir.

Yönetmelik stratejik plan güncellemeden söz etmektedir. Yönetmeliğe
göre “güncelleştirme stratejik planın vizyonu, misyonu ve amaçları değiştirilmeden,
hedeflerde yapılan değişikliklerdir.”

Yönetmelik, stratejik planın ilk iki yıl kesintisiz uygulanmasını istemektedir.
Planın beş yıllık olduğu düşünülürse; canlı, dinamik, koşullara uyan
bir yapısı olduğundan hareketle güncellemenin kaçınılmazlığı ortaya çıkar.
Yukarıda değinildiği gibi planda, geri besleme düzeniyle her yıl düzeltmeler
yapılmalıdır. İki yıllık sürenin amacı planın temel taşlarının (vizyonmisyon-
ilke-değer-politika-amaç-hedefler) uygulanma kabiliyetini görmek,
planı oluşturan unsurları gözden geçirmek olmalıdır.
Düzeltmelerde amaç planı yeni durumlara, ihtiyaçlara göre yenilemektir.
Düzeltmeler plan çatısı bozulmadan yapılmalıdır.

Stratejik planlar kısa aralıklara, ani gelişmelere karşı değişselerdi, o zaman
taktik planlar olurlardı. Hâlbuki plan, beş yıllık dilimde yapılanmayı,
kaynakları harekete geçirmeyi, katılımı ve özgünlüğü motor gücü yaparak
yerel gelişme ve kalkınmayı benimsemektedir. Bu da plan istikrarı ister.
Güncelleme isteğe göre veya keyfi yapılacak bir çalışma olmamalıdır.
Plan istikrar ve plan disiplini için ana iskeleti değiştirilmeden uygulamaya
yönelik hedef ve stratejiler değiştirilmelidir.

DÜZELTME NASIL YAPILIR/YAZILIR?

• Her dönem sonunda planlanan hedeflerin gerçekleşme ve sapma oranı belirlenerek,
grafiksel raporlar hazırlanır
• Performans raporlarına dayalı olarak yapılan değerlendirmeler sonucunda eğer
uygulamada başarı elde edilmişse stratejiler, hedefler ve faaliyetler planlandığı şekilde
gerçekleşiyorsa ve uygulamalar beklentilere uygunsa uygulama devam eder
• Ancak ortaya çıkan sonuçlar beklenmeyen ve arzu edilmeyen bir şekilde gerçekleşmişse
stratejik amaç ve hedefler zaman içerisinde gerçekçi ve mantıklı ifadesini
kaybetmişse plan bu konuda revize edilir
• Düzeltme iki yıllık aralıklarla yapılır

GÜNCELLEME NASIL YAPILIR?

• Yıllık düzeltmeler de amaçlara dokunulmaz
• Yıllık düzeltmelerde sapmalar hesaplanır. Başarısız veya oranı düşük eylemler yeniden
değiştirilir
• Yıllara sari eylem varsa, bunların gerçekleşme oranlarına bakılır. Oran yüksekse
devam edilir. Düşükse güncellenir
• Güncelleme yıllık performans planının geri döngüsü üzerinden yapılır

5.10.YENILEME

Stratejik planlarında bütün planlarda olduğu gibi başlama ve bitiş zamanı
vardır. Stratejik planlar beş yıllık dönem için hazırlanır. Plan mahalli
idare seçim takvimine uymuştur. Başlangıç mahalli idare seçimi, bitişi, seçimlerin
yapılması tarihleridir. Yeni yönetime 6 aylık plan hazırlama süresi
vermiştir.

Yenilemeyi nasıl anlamalıyız?

Stratejik planlamayı düzenleyen yönetmeliğin 7. Maddesinde “mahalli
idarenin üst yöneticisinin değişmesi hâlinde ilgili mahalli idarenin stratejik
planları yenilenir.” demektedir. Yönetmelik (mad. 7) de “Yenilemeyi, stratejik
planın beş yıllık bir dönem için yeniden hazırlanmasıdır.” şeklinde tanımlamaktadır.
Burada stratejik plan tamamen gelecek beş yıl için yeniden
yapılacaktır.

Geçmişte kalan beş yıllık planın devamı niteliğinde olup olmayacağı
tartışma konusudur.
Stratejik plan yenilenirken aşağıdaki hususlar aydınlığa kavuşturulmalıdır.
Beş yıllık gelecek için stratejik plan yapılmalıdır
Geçmiş planın tecrübe ve birikiminden yararlanılmalıdır
Yerel yönetimin sürekliliği, sürdürülebilirliği bozulmamalıdır
Vizyon, misyon, ilke, değerler politikalar hatta amaçlar yeni dönem
için de geçerliliğini koruyorsa, bunlardan yararlanılmalıdır
Stratejik planların yenilenmesinde planlama sürecine uyulmalıdır
Önceki plandan etkilenmek ve yararlanmakla beraber onun tekrarı
düşünülmemelidir

Yeni şartlar, gelişmeler, değişmeler plana yansımalıdır
Uzun dönem olarak bakıldığında planlar kesintiye uğramadan bir çizgi
hâlinde seyretmelidir

Yerel yönetim liderinin ve karar organının siyasal tercihleri, politikaları
plana yansımakla beraber, yok sayıcı “enkaz” mantığıyla hareket edilmemelidir
Yapılan çalışmaların devamı niteliğinde hareket edilmelidir. Yani sil
baştan yapmak yerine yeni şartlara göre devam edilmelidir. Böylece
stratejik plan birikimi oluşmalıdır

Yeni plan eskisine göre eleştirel, tepkisel plan olmak yerine süreç izlemelidir
Yerel yönetimlerin gelişme, kalkınma çizgisi sekteye uğratılmamalıdır
Çevredeki gelişmeler, değişmeler yeni görevler ve sorumluluklar plana
yansıtılmalıdır

Yeni yönetimsel, bilimsel, teknolojik gelişmeler ve teknikler plan yapımında
kullanılmalıdır

Stratejik plan yenilenirken üst yönetimin ‘’şunları şunları değiştirelim’’
isteği yanlış yöntemdir. Doğru olan, yukarıya doğru, misyona, vizyona, ilkelere,
değerlere politikalara bakmak; aşağıya doğru eyleme, faaliyetlere,
projelere, bütçeye bakmak; performans göstergelerini dikkate alarak dengeli,
uyumlu, tutarlı kararlar almak olmalıdır.
Stratejik plan yenileme, yeni karar alma ve hazırlama dönemi sonunda
gerçekleşir. Yönetmelik altı aylık koyduğu süreyle, önceki plandan ve
oluşan birikimden yararlanmayı öngörmektedir. Aksi hâlde altı aylık süre
yeterli olmaz.
Stratejik plan yenilemenin zor ve kolay olan yanları bulunmaktadır. zor
yanı, önceki plandan etkilenme ve yararlanma, yeni dönem planıyla kesintisiz
çizgi oluşturma işidir. Kolay yanı, önceki plan tecrübesi, kurumsal birikimlerden
yararlanarak geleceğe daha emin ve olgun bakabilme gücüdür.
Herhâlde yapılan plan yenidir. Yeni heyecanı, yeni geleceği, yeni öngörüleri
taşıyacaktır.

5.11.RAPORLAMA

Stratejik plan uygulamaları sırasında rapor önemli ve etkin bir araçtır.
Çalışmanın kendisi ne olursa olsun sonuçta rapora bağlanır. Rapor ile anlatılır,
ifade edilir. Rapor ille de metin türünden olmaz. Tablo, grafik, şekil,
dokümanlar, sayısal listeler gibi dökümler de rapor kabul edilir.
Raporlamayı iki yönden ele almalıyız.

1. Plan içi raporlar (Plan hazırlık ve uygulama raporları)
2. Plan dışı raporlar (İzleme-değerlendirme raporları)
Yukardaki raporlamalar plan veri tabanında tutulur. Plan güncellemedüzeltme
ve yenilemelerde yararlanılır. Planla ilgili raporlar plan kurulu
veya yönetimi tarafından iyice incelenmeli, eleştiri ve öneriler değer bulmalıdır.
Raporlar sayesinde planda ne iyi, ne kötü gidiyor anlaşılmaya çalışılır.
Plan çalışmalarında gelinen noktalar görülür. Aksamalar tespit edilir, düzeltici
çalışmalar yapılır.

Unutmayalım. Raporlar planın hafızasıdır.