4.3.5.Plan Raporu Yazımı

Stratejik plan süreci sonunda plan raporu çıktısı elde edilir. Araştırmalar, analizler, veriler, bilgiler, görüşmeler, toplantılar, yazılı-görsel dokümanlar süreçten geçe geçe, süzgeçlerden süzüle süzüle somut cümle, paragraf hâlinde, metin-tablo şekillere dönüşür. Bu sonuca stratejik plan raporu denmektedir. Rapora resim koymak eğilimi görülmektedir. Ciltler dolusu metinlerle verilmek isteneni bir resim eliyle aktarılması düşünülmektedir. (Misal, parkta cıvıl cıvıl oynayan, mutlulukları yüzünden okunan çocuklar pek çok stratejinin hayat bulduğunu gösterir.) Stratejik plan raporlamanın sanat yönü bulunmaktadır. Yerel yönetimlerin kullandığı plan çatısı aynı olmasına rağmen farklı ürünler çıkabilmektedir.

Bunun üç sebebini sayabiliriz. Birincisi, rapora görsellik katmak. İkincisi, yazım tekniklerini kullanmak. Üçüncüsü, yerel yönetime ait özgün yanları katmak.

Aslında rapor yazma yazarın eser yazmasına benzer. Her yazarın farklı stili olduğu gibi, stratejik plan raporunun da stili farklı olmalıdır. Stratejik plan raporu yazılırken aşağıdaki hususlara uyulmalıdır. Özgün, sade, basit, kolay okunur bir dil kullanılmalıdır Plan metinleri sade vatandaşın anlayacağı seviyede basit olmalıdır Mahalli dil, deyim, kelimeler kullanılmamalıdır Anayasal dil ve kelimeler esas alınmalıdır Uzun cümle ve paragraflardan kaçınılmalıdır Verilmek istenen mesaj paragrafta açık olarak verilmelidir

Tablolar, şekiller başlık ve dipnotlu olmalıdır Tablolar ve şekillerin kısa açıklamaları, neleri desteklemek için konuşlandıkları belirtilmelidir

Raporda bölümler arasından denge kurulmalıdır. Biri kısa biri uzun olmamalıdır Bölümler üst başlıklarla ayrılmalıdır Giriş bölümü, yerel yönetim liderinin plan mesajı mutlaka yazılmalıdır Planı destekleyici diğer metinler varsa, ekte gösterilmelidir Rapor kısa ve öz olmalıdır. Gereksiz açıklama, tablo ve şekiller olmamalıdır Rapor ciltlenmelidir

Rapor internet ortamında sunulmalıdır Rapor istatistik kitabı değildir. Yerelin kılavuzu yani gelecek okumasıdır. Her kesime hitap etmelidir. Herkesin kolay anlayacağı

Stratejik plan raporu bir bilimsel eser gibidir. Hem şeklen hem de içerik olarak akademik yazım kuralları ile yazılır. Plan raporu bilimsel eser gibi hazırlanır. Bilimsel çalışmalarda veri-bilgi toplamadan yazıma kadar bütün süreçler disiplin içinde, kurallara uygun olarak oluşturulur. Her veri- bilginin kaynağı gösterilir. Plan için yeni çalışma üretilmiş ise belirtilir. Plan raporu akademik, bilimsel rapor tez yazma kurallarına uygun yazılırken, içerik yazım modeli seçilir. Plan raporu yönünden yazım usullerinde üç yol karşımıza çıkar.

  1. Proje raporları metne dönüşürken önceden belirlenen proje formatı üzerinden yazılır. Daha doğrusu proje raporları proje formatının içini doldurarak meydana getirir. Formatın yani, kalıbın içinde kalarak metin yazıldığından proje raporları özgün sayılmaz. Yerel stratejik plan raporu yazılırken de dışardan alınan bir format içi doldurularak meydana getirilirse özgün yanı olmaz. Yerelin özgünlüğü ve farkları plana yansımaz. Bu yöntemden özellikle kaçınmalıyız.

Stratejik Plan raporuna baktığımızda birbirine benzediğini görürüz. Öyleyse ne yapmalıyız? Plan raporunun başlıkları benzese de içi, içeriği, kapsamı farklıdır. O nedenle aynı başlıkta olsa yerelin özgün yanları işlenir ve değerlendirilir. ( Mesela, vizyon başlığı aynı olsa da içeriği birbirinden farklı olur.)

Plan raporu yazarken proje yazma tekniklerinden yararlanmalıyız. Proje formatı, başlıkları, proje kurgusundan da yararlanırız. Ancak proje modeli, plana uymaz. Projen yazım disiplini, konuların bağlantılı ve tutarlı oluşu, planlama çalışmalarımızda kılavuzluk eder. 2. Raporlama Usulü

Raporlama da bir yazım tekniğidir. Bilimsel yazım kurallarına uyularak yazılır. Raporlama üzerine formatlar geliştirilebilir ancak her rapor kendine özgü yazılır. Raporlama metninde girişi, ayrıntılı metinler, sonuç ve öneriler gibi bölümler yer alır. Raporlama bir amaca yönelik hazırlanır. En bilinenleri inceleme ve araştırma raporlarıdır. Hâlbuki plan çok boyutlu, çok yönlü, çok kapsamlı, sayısı oldukça fazla veri- bilgiyi kullanır. Birden pek çok konu, başlık incelenir. Bu yönüyle raporlamadan apayrıdır.

Plan çalışmalarında; konuları inceleme-araştırma mevcut durumu inceleme ve analiz etme gibi pek çok çalışmalarda raporlama teknik ve yazım usulleri kullanırız. Raporlama usulleri ile oluşturulan metinler plan içinde bölümler veya alıntılar hâlinde kısmen değerlendirilir. Çalışmada kaynak gösterilir.

  1. Plan yazım usulü giderek bir yazım disiplini hâline gelmektedir. Yerel planlar çoğaldıkça proje dili gibi plan dili de yayılacaktır. Plan dili ve yazım tekniği daha çok ulusal kalkınma planlarından esinlenerek kullanılmaktadır. Ancak stratejik planlar yazılmaya başlandıktan sonra yazım şekli geliştirilmekte ve zenginleşmektedir.

Plan yazımında proje yazma, rapor yazma tekniklerinden yararlanırız. Başta ifade ettiğimiz gibi bilimsel yazım usul ve teknikleri mutlaka kullanılmalıdır. Plan raporu her ne kadar bilimsel dil ve usullerle yazılsa da hitap ettiğimiz yerel veya hedef kitle bu dili anlamayabilir. Plan metinleri arasında geçişi, bağlantıyı kavramayabilir. Plan raporu yazılırken temel zorluk burada yatar. Plan yazım çalışmalarında dikkat edilecek ölçüyü şöyle koymalıyız. Plan raporu hem ziraat profesörüne hem de eğitim seviyesi düşük çiftçi bireylere hitap etmektedir. Her ikisi de metni okuduğunda anlamalı ve aynı anlamı çıkarmalıdır. Bu durum planda bilimsel usuller kullanılsa da dilin sade, akıcı, net, yalın ve basit olmasını zorlamaktadır. Uzun sıkıcı metinler yerine kısa, öz metinler yazılmalı, cümleler kısa ve yalın olmalıdır. Uzun, yorucu rakamlara boğulan bilimsel metinlerden uzak durulmalıdır. Yerel stratejik plan hitap ettiği farklı sosyal, kültürel yapıları, farklı coğrafi alanlar nedeniyle kozmopolit bir topluma hitap etmektedir. Bu zorlukları aşıcı, yereli anlatan, yerel fikir ve duyguları önemseyen ama evrensel/ ulusal yanı olan planlar olmak durumundadır. Stratejik plan kalıplarından yararlanarak yerele özgü dil ve mantık kullanarak, diğer planlarla her bakımdan mukayese edecek yerel planlar yazmalıyız. Plan yazımının ustalığı, sanatkârlığı ve uzmanlığı da burada kendini göstermektedir.

Plan yazımında ürettiğimiz metinleri tasarım veya çatı içindeki başlıklar altına yerleştirerek rapor oluşturmak oyuncak parçalarını dizmeye benzer. Böylesi çalışma bize plan bütünlüğü ve tutarlığı vermez. Stratejik plan konu veya başlık metinleri bir araya getirilmekle beraber kendi içinde ve aralarında karşılaştırma, çapraz sorgu, okumalar yapılarak metinler arasında özgünlük, tutarlılık sağlanmalıdır. Gereksiz tekrarlar, birbirine benzeyen anlatımlar, dağıtılmış metinlerden kaçınmalıyız. Bir konunun bir yerde enine boyuna işlenerek bütün oluşturmasına özen göstermeliyiz. Böylece gereksiz tekrarlardan kaçınılır. Konu açık ve net olarak açıklanmış olur.

Stratejik plan konu veya başlıklarının aynı zamanda indeks mantığı ile hazırlanması gerekir. Çünkü plan baştan sona okunacak bir metin değil aranan, aranınca bulunan bölüm veya kısımlardan yani, başlıklardan oluşur.

EYLEM PLANI KAPSAMI

Mekansal Eylem Planı

• Kentsel gelişim

• Kentsel planlama

• Kentsel altyapı

• Kıyılar/ Sahil/ Yayla

• İkincil Yerleşimler

• Beldeler

• Köyler

• Merkez Sektörel Eylem Planı

• Eğitim

• Kültür/ Turizm

• Tarım

• Ekonomi

• .Sağlık

• Çevre/ Orman

• Ulaşım

• Bilişim Sosyal

• Sosyal Hizmet

• Yaşam kalitesi Yönetsel

• Yerel Yönetim İç Kurumları

• Yerel Yönetim Bağlı Kurumları

• Yerel Alan Kurum- Kuruluşlar

• Kent Konseyi Plansal

• Yatırım Etütleri

• Gelişim Projeleri

• Yıllık Eylem Planı (Performans Planı)