4.2.9.Amaçlar

Amaç bir yere ulaşma isteğini anlatır. Plan dilinde belli bir zaman aralığında gerçekleşmesi arzu edilen veya ulaşılmak istenen sonuca amaç denir. Amaçlar, belli bir süre sonunda ulaşılabilir ve ölçülebilir olmalıdır. Amaçlar, “Stratejik planlama sürecinde nereye varmak istiyoruz?” sorusuna cevap arar.

Dikkat edeceğimiz nokta, alanlara ait amaçlar ortaya koymaktır. Amaçlara ulaşıldıkça başarı elde edilebilir. Amaçlar önceden tespit edilirler. Mutlaka yazılı olurlar.

Amaçlar sade, açık ve anlaşılır şekilde yazılmalıdır. Unutmayalım amaçlar uygulanmak için yazılırlar. Bu nedenle iyi tanımlanmalı, gerçekçi, kabul görür olmalıdır. Stratejik planın öngördüğü süreyi kapsayan amaçlar planın ana amaçlarını oluşturur.

Amaç belirleme çalışmaları ciddiyet ve sorumluluk ister. Amaçlar belirlenirken rasyonel olmayan ve gerçekleşmesi güç hedefler konulmamalıdır. Amaçlar belirlenirken bazı yöntemler uygulanır.

Amaç yerel yönetimin adeta soluğudur. Tanımlansın tanımlanmasın yerel yönetim amaçlar koyar, ona ulaşmak için çalışmalar yapar. Dolayısı ile amaç canlı, yaşayan, halen uygulanan isteklerdir. Stratejik planın amaçlarını yazarken onu besleyen canlı, dinamik ortamı kabul etmeliyiz. Plan örgüsü içinde amaç motor görevi yapar. Yönetimi ileriye taşır.

Yerel Yönetimler, kuruluş ve görevleri itibarıyla belli bir coğrafyaya hitap etmektedir. İdarelerin misyon ve vizyonu da aynı coğrafya ile sınırlı kalmaktadır. Stratejik planlarda ana amaçlar, yerel idarenin genelini kapsar. Alt amaçlar, sektörel, mekânsal ve hizmet alanlarına yönelik amaçlardır. Plan yapıcısı böyle bir ayrıma uyabileceği gibi, yerel idarenin niteliği gereği farklı ayrımlar da yapabilir. Oluşacak stratejiler de bu boyutlara bağlı kalır. Sonuç olarak, amaçlara ulaşma başarısı yerel idarenin kritik başarı göstergesi olacaktır.

Yerel yönetimin varlığı karşılaştığı sorunları çözmek üzerine kurulduğuna göre, amaç somut olarak sorunları çözmeye yönelir. Dolayısıyla amacın varlığı sorun çözmeye dayanır. Amaç sorundan doğar diyebiliriz. Sorunlar öncelikli olduğuna göre, amaçlar da öncelikli olmalıdır. Amaçların sorunlarla bağlantılı oluşu yetmez. Onu oluşturan kaynaklarla ilişkilendirip çapraz sorgu yapılmalıdır. Bu sorgu ile amaca tutarlılık, gerçekçilik ve uygulanabilirlik sağlanır. Aksi hâlde afaki amaçlardan yola çıkarsak uygulanamaz hedefler, yanlış stratejiler oluştururuz. Amaç tespitini ciddiye almalıyız. Üzerinde titiz çalışmalıyız.

Alan amaçlarının çapraz sorgu listesi, sıraya uyularak yapılmalıdır.

  • Vizyon-amaç karşılaştırmak
  • Misyon-amaç karşılaştırmak
  • Gelişim öncelikleri-amaç karşılaştırmak
  • Temel kriterler-amaç karşılaştırmak
  • Kritik başarı faktörleri-amaç karşılaştırmak
  • Eğilimler-amaç karşılaştırmak
  • İlke değerler-amaç karşılaştırmak
  • Ortak paydalar-amaç karşılaştırmak
  • Üst plan ana amaçları-amaç karşılaştırmak

Amacı böylesine çok yönlü, çapraz sorgu yapmak ana plan argümanları ile tutarlılık sağlamak, uygulanabilir kılmak içindir. Neticede güçlü doğan amaç, planı da güçlü yapacaktır.

Amaç çapraz sorgu ile karşılaştırılıp netleştikten sonra, her alanın kendi içinde alt amaçlar ile karşılaştırılıp sağlanması yapılır. Böylece amaç-hedefstrateji performans yolu sağlamlaştırılır.

AMAÇLAR NASIL OLMALI?

• Amaç vizyon, misyon ve temel değerlerle uyumlu olmalıdır

• Amaçlar kabul edilebilir olmalıdır

• Amaçlar ulaşılabilir, başarılabilir olmalıdır

• Amaçlar açıkça tanımlanmış olmalıdır

• Amaçlar birbirleriyle uyumlu olmalıdır

• Amaçlar açık ve seçik olmalıdır

• Amaçlar esnek olmalıdır

• Amaçlar ölçülebilir olmalıdır

• Amaçlar süreli olmalıdır

• Kısa ve uzun dönemli amaçlar birbirinden ayrılabilir olmalıdır

• Amaç, spesifik, somut ve zamana bağlı olmalıdır

• Amaçlar uygulayıcılar tarafından benimsenmelidir

AMACI OLUŞTURAN KAYNAKLAR

• Sorun-çözümler

• Konular

• Kritik başarı faktörleri

• Temel kriterler

• Eğilimler

• Gelişim öncelikleri

• Gelişim stratejileri

AMACI BESLEYEN KAYNAKLAR

• Vizyon

• Misyon

• Ortak payda

• İlke-değerler

• Yerelin genel amaçları

• Üst planlarla ortaya konana amaçlar

• Yerel planlarda konan amaçlar

• Yerel stratejik planın amaçları

• Eğilimler

• Yerel sorunlar listesi

• Çalışma Grubu raporları

• Alan konuları listesi

• Alan sorunlar listesi