4.2.2.Vizyon

Vizyon kelimesi dilimizde olmamakla beraber, vizyon çağrıştıran kelime ve deyimler bulunmaktadır. Bunun anlamı, yönetim hayatımızda var ve uygulanmaktadır. Vizyon gelecekte bir hedef değil, olunmak istenen bir durumdur. Yani, vizyon geleceği tahmin etmez, gelecekte bulunulacak durumu belirler. Geleceği yaratır. Gelecekle ilgili kararlar alır. Bu günden bizi gelecekte yaşatır. Gelecek adımlarını şimdiden atarız.

Vizyon açık ve sade fikirlerden oluşur. Kolay anlaşılır. Kolay paylaşılır. Vizyon nasıl yazılmalı? Vizyon cümlesi açık, anlaşılır, sade olmalı. Vizyon tek cümle olmalı. Yerelde yaşayan herkes tarafından kolayca anlaşılmalı. Yoruma gerek kalmamalıdır.

Vizyonun parlak buluşlar olması gerekmez. Çok iyi bilinen, açık ve sade fikirlerden oluşması paylaşımı kolaylaştırır. Önemli olan beklentilere hizmet etmesi, gerçekçi olması ve kabul görmesidir. Oluşumu

Vizyon oluştururken birden fazla birleşen bir araya getirilir. Sözünü ettiğimiz birleşenler önce hazırlanır, sonra vizyon için bir masada toplanır. Şimdi bu birleşenlere bakalım. Vizyonu Besleyen Kaynaklar Vizyonu besleyen kaynaklardan ne varsa hepsi toplanır havuza atılır. Sonra bir tabloda özet halinde sıralanır, ayıklanır, süzgeçten geçirilir. Vizyonu Kuşatan Kaynaklar Vizyon nasıl yerel yönetim kaynaklarından beslenir ve oradan süzülürse, aynı şekilde vizyonu kuşatan kaynaklar da onu sınırlar. Bunlar yerel yönetim planlarının bağlı olduğu üst plan vizyonlarıdır. Yerel yönetim vizyonu hazırlanırken üst plan vizyonları listelenir, “yeni cümle” ile çapraz sorgu yapılır. İkinci grup planlar, yerele ait planlardır. Bunlarda aynı usulle çapraz sorgu yapılır. Yerel yönetim stratejik plan vizyonu yeniden ele alınır, gözden geçirilir.

Çünkü geçen dönemde oluşturulan vizyonu besleyen ortam, çevre, şartlar, değişmiştir. Yeni duruma göre vizyon gerekebilir. Ancak vizyonla sık sık oynamamak gerekir. Nedeni de paylaşacağımız geleceğe henüz ulaşamayışımızdır. Plan yapanlar mevcut vizyonu tartışmaya açar. Devam edebilir, değişiklik yapabilir veya yeniden oluşturabilir.

Vizyona Dönüşen Misyon Kaynaklar

Misyon yerel yönetimin görev ve sorumluluklarının yanında ondan beklenenleri ifade eder. Yani yerel yönetimin varlık (var oluş) sebebini anlatır. İşte bu varlığın (var oluşun) geleceğe bakışı vizyonu oluşturur. Kısaca misyondan beslenerek vizyona ulaşabiliriz. Buna misyondan vizyon çıkarma demekteyiz.

Misyondan hareketle vizyona ulaşmak daha kapsayıcı ve kabul görür olacaktır. Misyondan vizyona ulaşmak teknik çalışma ister. Vizyonu Yönlendiren Kaynaklar Yerel bulunan pek çok kamu-yerel-STK-özel kurum ve kuruluş yereldeki varlık sebebinden hareketle kendi vizyonunu oluşturur. Buna vizyon topluluğu denir. Yerelde ne kadar vizyon beyanı olursa olsun hepsini kucaklayan yerele özgü üst, çerçeve vizyon olmalıdır. Bu da ancak yerel yönetimin vizyonu olur.

Bu yaklaşımdan hareketle yerel yönetim, vizyonu oluştururken diğer kaynakların yanında yereldeki “vizyon cümleleri”nden yararlanmak gerekir. Yereldeki vizyonlar bir havuza toplanır. Ortak temaları, çağrışımları, anahtar kelimeleri, tanımlamaları üzerinden analiz edilir. Yerelin vizyonunu besleyen ipuçları çıkarılır.

Vizyonu Geliştiren Kaynaklar

Yerel alan stratejik planı yapılırken plan kapsamında belirlenen alanlar, kendi içinde bir plan alanıdır. Bu nedenle “alan vizyonu” oluşturulmalıdır. Plan kapsamına giren “alan vizyonları” bir tabloda gösterilir. Yerel alan vizyon taslağı ile karşılaştırılır. Karşılıklı çelişkiler giderilir. Alan vizyonlarının yerel vizyon çerçevesinde kalmasına çalışmalıyız. Vizyon oluştururken dikkat etmemiz gereken hususlar karşımıza çıkar. Bunlar vizyon için engel teşkil edebilir. Öncelikle dikkat edeceğimiz husus vizyonun sürekliliğidir. Yani canlı ve diri kalabilmesi için sürdürülebilir olmasıdır. Vizyon ölümü: Vizyon cümlesi ölü doğmamalıdır Vizyon edebiyatı: Vizyon cümlesi süslü, ağdalı, yerelle bağdaşmayan kelimelerden oluşmamalıdır

Vizyon rehaveti: Vizyon cümlesinin sihrine sığınıp özden uzaklaşılmamalıdır

Vizyon tutulması: Vizyonu ortaya koyan ortak aklın “akıl tutulması”na kapılmamalıdır. Sabit ve doğma fikirlere takılmamalıdır.

• Vizyon pazarlaması: Başka bir yerelde oluşan vizyon taklit edilmemelidir. Her yerel ayrı olduğundan vizyon özgün olmalıdır Vizyon stratejik planın bütün unsurlarını kapsar stratejik yönetim sürecinin tüm karar ve uygulamalarına çatı oluşturur. Her karar iş, eylem, vizyonla bağlantılı olur. İlhamını vizyondan alır. Bu nedenle vizyon herkesin paylaştığı ortak değer olmak zorundadır. Vizyon açık grup tartışmaları sonucunda kabul edilmelidir. Bütün veriler tabloda toplanır. Tablo oluşturulurken ne varsa vizyon sepetine atılır. oradan alınarak ayıklanır. “Aradığımız bu. Tamam işte öncümüz, geleceğimiz” dedirten cümle bulunana kadar alternatif vizyon cümleleri üzerinde tartışılır. Analizi

Yerel yönetimler gelecekte kent yönü ile ortaya çıkacağa benzemektedir. Zaten yerelin temel dinamiği kentlerdir. Yerel coğrafya (il, ilçe, kırsal kesim) kimliğinden kent kimliğine geçiş söz konusu olduğundan vizyonlarda “kent” vurgusu öne çıkabilir.

Ortak akılla ortaya konan vizyon; eksenler, alanlar, değerler, ortak paydalar, misyon ve amaçlar ile karşılaştırıp uyum sağlamak plana bütünlük verir.

Neticede vizyon cümlesini kelimelere ayırarak, açıklayarak, karşılaştırma yaparak analiz etmeliyiz. Bu işleme vizyon kuşatması diyoruz.

VİZYONU KUŞATAN PLANLAR Üst Planlar

• Onuncu Kalkınma Planı

• Bölge Planı

• İl Gelişme Planı

• İl Çevre Düzeni Planı

• Havza Planı

Alt Planlar

• İl-ilçe Planları

• Belediye Stratejik planları

• Oda-Meslek kuruluş planları

• Kurumsal stratejik planları