4.1.21. Çevre Analizi

Yerel yöntemi kuşatan, yönlendiren, etkileyen, iç ve dış ortama “çevre” denmektedir. Çevre analizleri genellikle dış çevre dediğimiz, onun içinde bulunduğu, bölgeye odaklanır. Hâlbuki yerel yönetim içiyle ve dışıyla bir bütünüdür. Yerel yönetim bir çevre içinde bulunur. Yönetimi çevresi ilişkiler ağı ile kuşatır. Çevreye çok yönlü bakılarak ilişkiler ağı çözülebilir. Çevre yerel yönetimin kontrolü dışındadır. Yerel yönetimin çevre gelişmelerine müdahalesi olmamakla beraber, etkilerine karşı müdahale gücü vardır. Çevre yerel yönetimler açısından fırsatlarla, tehditlerle, risklerle doludur. Yerel yönetim çevreye karşı duyarlı olmalı, gelişmeleri izlemeli, olup biteni iyi okumalıdır.

Yerel idareler aynı zamanda etkilediği ve etkilendiği çevre içinde bulunurlar. Buna etkileşim çevresi denir. Etki gücüne göre oluşan çevre, resmi ve mülki alanlardan farklı sosyal, ekonomik, kültürel, tarihsel, siyasal pek çok faktörün birleşmesi ile meydana gelir. Örneğin, bir il için etkileşim çevresi komşu il olur iken, metropol kent olan İstanbul’un etkileşim çevresi ülke geneli hatta dünya olmaktadır.

Yerel idarenin en fazla değerlendireceği alan iç çevresi olmaktadır. İç çevre analizi kurum içi analiz şeklinde yapılmaktadır. İç çevrede yer alan faktörler şöyle sıralayabiliriz.

Mali durum İnsan kaynakları yapısı Yönetim ve organizasyon yapısı Bürokratik yapı önetim kültürü Kurumsal yönetişim Hizmetler Varlıklar Birikimler Sistem Süreçler

Stratejik plan esnek bir yapıya dayandırılmak, eğilim ve gelişmelerin seyrine göre revize edilmek durumunda olduğundan risklerin ve belirsizliklerin özellikle tespit edilmesi gerekebilir.

Çevreyi tanımak için gücünü ve etkisini görmeye çalışmalıyız. Çevrenin duyarlılığı iyi ölçülmelidir. Çevredeki gelişme ve değişmelerin yerel yönetime etkileri, katkıları rakamlara dökülerek ifade edilmelidir. Mevcut durum analizinde kullanılan yöntemler çevre analizi için de kullanılır.

Planlama analizleri arasında en çok kullanılan SWOT analizi mevcut durumdan hareketle gelecek beklentilerini ortaya koyarken yetersiz kalır. Çevrede ne olup bittiğini ortaya koyamaz. Başka ifadeyle SWOT’un nüfuz edemediği (açıklayamadığı) yanları kalır. Eksiği veya açığı tamamlamak için Çevre Analizi yapılır. Yerel yönetimler çevredeki belirsizlikleri arayarak önünü görmeye yardımcı olacak çevre analiz yöntemini kullanırlar. Çevreyi iç içe geçmiş, kesişmiş halkalar gibi görürsek hem daha iyi kavrarız hem de analiz yapmamız kolaylaşır. Çevre halkalarını yereli eksene alarak analiz etmeliyiz.

Her stratejik alan kendisini merkeze koyarak çevre analizi yapar. Her stratejik alanın çevresi vardır.

Çevre analizi yaparken ona dört yönden bakmalıyız. 1. Coğrafi çevre 2. Yönetim çevresi 3. İnsan çevresi 4. Varlık çevresi

Ayrımını yaptığımız çevrelerin analiz edilmesi için bilinmesi, tanınması dolayısı ile işlenmesi gerekir. Çevrede taranarak, inceleme-araştırma yapılarak veri-bilgiler üretilir. Elde edilenler analiz edilerek planlamada kullanılır. Yukarıdaki çevrelere yakından bakalım.

  1. Plan yaparken yereli en çok etkileyen, etkilenen çevre coğrafi çevredir. Coğrafi çevreye mekân çevresi de denmektedir. Mekânsal çevre, yerel merkezde olmak üzere iç içe geçmiş çemberler gibidir. Çemberin halkalarını suya düşen cismin çıkardığı halkalara da benzetebiliriz. Halkalar uzaklaştıkça ve genişledikçe etkisi azalır. Yerel yönetimler için de öyledir. Çevre yayıldıkça yerelle ilişkiler ağı, zayıflar etkilenme azalır. Coğrafi çevreyi analiz ederken etki ve etkilenme yönünden bakmak doğru olur. Coğrafi çevrelere çevre halkaları demekteyiz. Coğrafi çevre, yerelin kent merkezinden dışarıya doğru yerleşim birimleri veya mülki idare sınırlarını kapsayan yönetim birimleri üzerinden tanımlanır. Merkezden çevreye doğru baktığımızda halkalar.
  • Yerel çevresi
  • İlçe çevresi
  • Etkileşim çevresi
  • İl çevresi
  • Bölge
  • Ülke

Olarak yer alır. Her çevre çemberi ayrı ayrı analiz edilir. Yerelin mevcut hâli ve gelecekteki konumunda yerleri incelenir, tespitler yapılır. Çevre halkaları stratejik plan yapan yerele göre değişeceğinden çevre analizi de buna göre ayrıştırılır. Yandaki tabloda yerel yönetim ile onu oluşturan çevre halkaları ve bunlar üzerine yapılan analiz usulleri tablo hâlinde verilmektedir.

Çevre analizi yapılırken beşeri coğrafya yöntem ve tekniklerinden yararlanılır.

Yerel yönetim, kurumsal yönden hizmet sunan bir yönetsel yapıya sahiptir. Yerel yönetim kurumundan çevreye kurumsal pencereden baktığımızda karşımıza aşağıdaki kurumsal ağlar çıkar.

  • Kurumun yönetim, organizasyon yapısı
  • Kurumun hizmet ve fonksiyonları
  • Kurumun plan, program projeleri
  • Kurumun mali yapısı, kaynakları
  • Kurumun iş – hizmet süreçleri

Başta yerel yönetimin iç kurumları görev, yetki, sorumluluk ve fonksiyon yönünden analize tabi tutulur. Önceki bölümlerde işlenen kurumsal analiz yöntemiyle analiz edilir.

Çevre içinde kurumları değerlendirmek, kurumsal ilişkiler ağı olarak bakmak demektir. Yerel yönetim çevresinde, sırayla kamu kurumları, odameslek, STK, bağımsız kurum-kuruluşlar gibi yönetim faaliyeti sergileyen organizasyonlar yer alır.

Bunlar; yetki, etki, iş birliği, koordinasyon yönlerinden analiz edilmelidir. Mesela bir kurum uzakta olup etkisi fazla olabilir. Kurum aynı konuda çalıştığından sıkı iş birliği gerekebilir. Benzer strateji uygulayan kurumlar bulunabilir. Her birine ayrı bakmak ve çözümlemek gerekir. Burada bir uyarı yapalım. Yerel yönetim kendine merkez olarak çevresini belirlemelidir. Böyle olunca belediye, ilçe, il, büyükşehir coğrafi çevreleri farklı olabilir. Planlamada buna dikkat edilmelidir.

İnsan çevresi insani yararlanım veya kullanımların olduğu çevreye denir. Burada yapılaşmış bir durum karşımıza çıkar. Her planda kullanılan çevre katmanları burada analiz edilir.

İnsan çevresi; insan, toplum yararlanmaları üzerine kurulan yapı, sektör ve alan üzerinden oluşur. Bu çevre yerelden yerele farklılık gösterir. Sınıflandırma benzer olsa da veri-bilgiler kendi özelliklerine göre analiz edilmelidir.

Çevreyi çembere izafeten hayatımızda günlük yararlandığımız simite benzetebiliriz. SİMİT kelimesinin harfleri bize çevreyi hatırlatır. SİMİT kelimesi planlamada genel geçer terimlerin türkçeleşmiş hâlidir. Sırayla. Siyasi (politik) çevre İktisadı (ekonomik) çevre Muhit (coğrafi) çevre İçtimai (sosyal) çevre Teknik (Bilim-Teknoloji) çevre Bu yüzden analizin adına SİMİT analizi demekteyiz. Her çevre katmanı kapsamında yerelde var olan konuları ayrı ayrı ele alınır, incelenir, işlenir.

Varlık çevresi, yerel yönetimin kendi içinde,, etkileşim bölgesinde, il çevresinde ve bölgedeki varlıkların mukayeseli analiz edilmesinde etkilidir. Mesela, yakın çevrede bir varlık üzerine işletme varken, yenisini açmak rekabet koşulları açısından riskli ise girişilmemelidir.

Genellikle yerel yönetimler varlıkları üzerinden rekabet etmeye çalışırlar, iş birliğine yanaşmazlar. Her yerel yönetim kendisinin ötekinden daha çok kalkınmasını ister. Bu yüzden varlıklarını önemser. Varlıkların analizi de o derecede önem kazanır.

Her ne kadar yerel yönetimler dış kaynak ve varlıklarla da kalkınmak isterlerse de eşit şansa sahip olmazlar. Varlıkların araştırılması ve analiz edilmesi de teknik uzmanlık çalışmasıdır. Yerelin yer altı, yer üstü varlıkları incelenmelidir. İlerde çıkacak potansiyel varlıklar da hesaba katılmalıdır. Varlığı yerelin biriktirdiği kıymetler, değerler, maddi unsurlar, kendine kalkınmada temel olacak unsurlar şeklinde anlamalıyız. Her yönetimin varlıkları yönünden farklı olduğunu bilmeliyiz.

Çevre analizlerinde genellikle coğrafi çevre, insan çevresi halkaları işlenmektedir. Yerel yönetim analizinde hepsinin işlenmesi yereli bütün yönleriyle ortaya çıkarır.

ÇEVRE (HALKALARI) NASIL ANALİZ EDİLİR?

  1. Yerel alan stratejik alanlardan bakılarak analiz edilir. Yakın çevre ile mukayese edilecek veriler derlenir. Genellikle TÜİK verileri kullanılır. Yeterli olmasına yerele özgü veriler üretilir. Var olan çevre araştırmalarından yararlanılır. 2.İlçe Çevresi İl kendine iç çevre, ilçelere etkileşim ve dış çevre sayılır. İller coğrafi konum olarak tam çevre oluşturmazlar. İl-ilçeleri kapsayan doğal çevreyi inceleme daha uygun olur. Bölge, havza çevresi gibi. İl-ilçeler geliştikçe çevresi de gelişmektedir. 3.Etkileşim Çevresi İlçe veya il yereline göre etkileşim çevresi değişir. Yereli doğrudan etkileyen, yerelin doğrudan etkilendiği çok yönlü iletişim-ilişki çevreye etkileşim çevresi demekteyiz. Etkileme-etkilenme alanları tespit edilerek bunlar üzerinden analiz yapılır. Etkileşim çevre analizi tekniği kullanılır. Önemli olan yerelin tek başına değil karşılıklı rekabet ve işbirliği ekseninde dengeli kalkınmasıdır. 4.İl Çevresi İl, planlamada çerçeve coğrafi birimdir. İlin, bölgedeki konumu, planlamayı etkiler. Doğal çevre, yerleşim çevresi, kıyılar ilin planlanmasında yer alırlar. Ana kentin il coğrafyasının merkezinde oluşu, planlamada temel faktördür. İlin merkez oluşu hem coğrafyayı, hemde yerleşimleri planlamada ana unsurdur. 5.Bölge Bölge doğal çevre olabileceği gibi, illerin topluluğu da olabilir. Genellik bölge içinde alt çevreler tanımlanır. İl-ilçenin coğrafi konumu, ulaşım ağları üzerinde oluşu bölgedeki yerini belirler. Bölge analiz edilirken çok yönlü bakılmalıdır. Nüfus yoğunluğu, coğrafi yapı, yerleşimler, ulaşım ağları bölgenin temel özellikleridir. 6.Ülke Ülke, il, büyükşehir gibi yönetim birimlerine daha, yakın çevre iken, ilçelere uzaktır. Ülkenin içinde yer yönetimlerin konumu coğrafi durumla yakından ilgilidir. Kıyılar, sınır veya içi bölgeler farklıdır. Yerelin mezatesi önemli merkez ve hizmetlere konumunu etkiler. Burada yerel yönetimin ülke içindeki konumuna bakılır.

Yerel idareler aynı zamanda etkilediği ve etkilendiği çevre içinde bulunurlar. Buna etkileşim çevresi denir. Etki gücüne göre oluşan çevre, resmi ve mülki alanlardan farklı sosyal, ekonomik, kültürel, tarihsel, siyasal pek çok faktörün birleşmesi ile meydana gelir.

Etkileşim bölgesi dış çevreyi de içine alan bir bölge alanıdır. Bir çevrenin etkileşim bölgesi olabilmesi için pek çok faktörün etki etmesi gerekir. Bölgeyi tespit ederken çevre faktörleri yanında etkileşim faktörleri de hesaba katılmaktadır. Etkileşim bölgesi etkileyen-etkilenen şekilde karşılıklı oluşur. Bu nedenle esnek geçişli bölgedir.

Etkileşim bölgesi ile havza birbirine karıştırılmamalıdır. Havza bir coğrafi bütünlük içinde, karşılıklı bağımlılık oluştururken bölge, çevre içinde karşılıklı etkilenmeler sonucu oluşan bölgedir. Etkileşim bölgesi bütünlük göstermez. Zaman ve şartlara göre genişler ve daralır. Etkileşim bölgesinin oluşumunu sağlayan çeşitli faktörler vardır. Bunlar yöreye ve gelişime göre çeşitlenir ama temel faktörler değişmez.

Ticaret ve sanayi Ulaşım Eğitim Sağlık Kültür-Turizm Hizmet sektörü …………………… Sayabiliriz. Etkileşimi kolaylaştırıcı ana faktör ulaşımdır. Zaten ulaşım olmadan etkileşimden söz edilemez. Etkileşim bölgesi çevre içinde analiz edilir. Çevrenin en aktif, kısmını meydana getirir. Yerel merkez olmak üzere onun doğrudan etkilediği, doğrudan etkilendiği, iletişim, ilişki, iş birliği, rekabet, paylaşım içinde olunan çevre halkasına etkileşim bölgesi demekteyiz.

Gerçekten de yerel yönetim alanını çevreden bağımsız bir oda gibi düşünemeyiz. Çevresini etkiler, çevresinden etkilenir. Bugün olduğu gibi gelecekte de durum aynı olacaktır. Öyle ise bu çevreyi analiz etmeliyiz. Gelecekte olunacak yeni durumda konumunu, rolünü şimdiden görmeli ve planlamalıyız.

Yerel yönetimlerin kuruluşundan beri üzerinde tartıştığı temel nokta çekim merkezi olma çabasıdır. Çekim merkezi olma, cazibesini kaybetme, gelişememe gibi durumlarda çevresini sorgulamaktadır. Çevresi ile çatışma veya rekabet içine girmektedir. Yerel yönetimin etkileşim bölgesini analiz ederek durumunu ortaya koyar, gelecek kararlarını alır.

Etkileşim çevresi bölgesi analizi ancak bir modelleme yoluyla yapılır. Buna “Etkileşim Modeli” diyoruz.

Etkileşim Modeli

Alan yönetimi olan il, ilçe ve belediyelerde planlama yapılırken durum analizi, çevre analizi yanında bölge analizine de ihtiyaç vardır. Alanlar bölgesi ile karşılıklı geçiş ve iletişim hâlindedir.

Alanın çevresini oluşturan etkileşim bölgeleri analiz edilirken iç içe geçmiş çemberler modeli uygulanır. Bu modele göre planı yapılan stratejik alanın etkileşim çevresi, 1.2.3’üncü derece bölgeler tespit edilir. Bunlar stratejik alanlara ayrılarak karşılıklı durumları analiz edilir. Etkileşim modelinde halkanın içerisinde yer alanların (ilçelerin) bölgesel karşılaştırmalı rekabet gücü analizi yapılmalıdır. İlçelerin rekabet edilebilirlikleri kapasiteleri üstünleri zayıflıkları potansiyelleri fırsat ve tehditleri belirlenerek karşılaştırma temeli oluşturulur.

Ayrıca etkileşim bölgesindeki yönetimlerin iş birliği ve iletişime dayalı hizmet ağı tablosu oluşturulur. Etkileşim modelinde çevre analizi çok önemli ve gereklidir. Çünkü birden fazla çevre ile çalışılmaktadır. Her birini önce kendi içinde, sonra aralarında karşılaştırılmalı analizi yapılmalıdır. Bu şekilde parçalardan oluşan çevre bütünleşmiş tek çevreye yani etkileşim çevresine dönüşür.

Etkileşim halkaları dediğimiz çalışmada bölge içinde yer alan yönetim alanlarının temel halkaları belirlenir. Bunlar: İşbirliği, rekabet, üstünlük, ortaklık, çatışma halkaları olmalıdır.

Bu çemberler üzerinde her alanın (ilçenin) öne çıkan yönleri belirlenir her alan için matris oluşturulur. Matris tablosunda yüksek-düşük, zayıf – güçlü eğrisi yer alır. Böylece ilçelerin grafik içindeki yeri ortaya çıkarılır. Etkileşim bölgesinin geleceğine ışık tutacak çalışma, yukarıdaki verilerin ışığında yapılacak senaryo analizine dayanır. Senaryo analizi ile karşılaştırılmalı, potansiyel güç ve senaryo alternatifleri birlikte tablolaştırılır.

Bütün bu çalışmaların sonucunda etkileşim bölgesi içinde yer alan alan yönetimlerinin fonksiyon tablosu oluşturulur. Burada iş birliği, rekabet, yönetim ortaklığı, fonksiyon paylaşımı, uzlaşma noktaları açık ve net şekilde ortaya çıkarılır. Tespit edilen veriler üzerine planlamaya yönelik amaç, hedef, stratejiler oluşturulur ve eyleme dökülür.

Yukarıdaki açıklamalardan sonra alan planlamasında kullanılan etkileşim modelini oluşturabiliriz. Bu model, ile plan çalışmaları, başarılı sonuç alınmıştır. Etkileşim bölgesi modeli aşağıda grafik hâlinde verilmektedir. Grafikteki akış bizi planı yapılan alanın etkileşim modeline götürür.

ETKİLEŞİM BÖLGESİ / ÇEVRESİ ARAŞTIRMASI NASIL YAPILIR?

Etkileşim bölgesi veya çevresi ‘’ etkileşim modeli’’ dediğimiz yönteme göre analiz edilir. Analizin adımları kendi içinde birer çalışma alanıdır. Her alan ayrıntılı işlenerek veri- bilgi derlenir. Analiz yapılırken modelde öngörülen teknikler kullanılır. Etkileşim bölgesi analizi başlı başına bir çalışmadır. Yerel ‘in kapasitesine göre ayrı bir çalışma grubu tarafından yürütülür. Ancak çalışma yönetim birimleri arasında ilişkiye dayandığından üst yönetimin desteği gerektir.

  1. Yerel alan merkez kabul edilmek üzere çevresindeki il-ilçeler-yerel yönetim (belediyeler) belirlenir Bunlar gözlem yoluyla etki ve önemine göre 1,2,3 derecelere ayrılır Harita etkileşim bölgesi oluşturulur Etkileşim yönetimleri arasında ön rapor hazırlanır (Brifing, sunum gibi çalışmalardan yararlanılır) Planlama yönetiminde tartışılarak netleşir
  2. Durum Analizi Yerel yönetim kendine stratejik plan yaparken kullandığı usullerle etkileşim çevresinden veri-bilgi temin eder Elde edilen bilgileri, kendi yaptığı planlamanın alan, eksen üzerinde işler Durum analizi ile yerel yönetim hem kendi fotoğrafını hem de etkileşim çevre yönetimlerin fotoğrafını çeker Mevcut durum bilgileri mukayeseli olarak bir araya getirir Aynı başlık ( alan, sektör, konu) altında metinleştirir. Tablo, şekiller hazırlanır
  3.  Anket Etkileşim bölgesi ( çevresi ) başlangıçta üç dereceye ayrılsa da durumu görebilmek için her üç halkaya da anket uygulanır. Bölgeye hem genel hazırlanan ‘’ çevre anketi ‘’ hem de etkileşim bölgesi anketi ‘’ hazırlanır Sorular ucu kapalı, kısa, anlaşılır ve yoruma yol açmayacak şekilde hazırlanır Çevre yerel yönetim planlamasında yer alan etki temsil yönü yüksek karar verici konumda paydaşlar tespit edilerek uygulanır Her etkileşim bölgeye aynı konumda paydaşlar tespit edilerek uygulanmalıdır Anketler toplanarak, ilçeler bütün haline ( tek anket getirilir. Ölçülür, yorumlanır Anket ile ilçeler kendini tanımlamış olur, hangi alanda ileri veya geri, hangi alanda gelişme eğilimleri yaşandığı sergilenmiş olur. Yerel yönetim planlamasına ışık tutar
  4.   Mukayeseli Rekabet Gücü Analizi Yerel yönetimin kendisine yaptığı rekabet gücü analizinin mümkünse benzerini, zorlanacaksa basitleştirilmiş halini etkileşim çevresine uygular Etkileşim çevresine uyguladığı rekabet gücü çalışmasının aynısını kendine uygular. Amaç yerel yönetimler arasında eşit ölçüm yapmaktır Rekabet gücü teknik çalışma olduğundan yereli çalışan ekip etkileşimdeki yerel yönetimleri de yapar Rekabet gücü veri- bilgileri mukayeseli olarak bir araya getirilir
  5. İl, İlçe, Belediye Ölçeği Yerel yönetim stratejik plan yapılırken karşılaştığımız temel problemlerden biri yerel yönetimlerin ve alanların ‘’ ölçek ‘’ leri olmayışı idi. Şimdi yereli etkileşim çevresiyle de karşılaştırılırken aynı eksiklik karşımıza çıkar. O nedenle yerel yönetim ve çevresine özgü ölçek kriterlerini plan yönetiminin kendisi oluşturmalıdır ’Ölçek‘’ konuları belirlendikten sonra, çevre yönetimlerle ortak alanlar listelenir Her yerel yönetim birim olarak kabul edilerek, ölçek konuları taranır, araştırılır, veri- bilgilere dönüştürülür. Veri- bilgilerden ‘’ veri tabanı ‘’ oluşturulur Veri- bilgiler eşit ölçüm birimlerine dönüştürülerek tablolaştırılır Karşılaştırmalı tablolar oluşturulduktan sonra, yerelin çevresi ile ilgili konumu analiz edilir Tablo analizinde yerel birimlerin büyüklükleri, öne çıkan yanları, değerleri, sektörel mukayeseleri, çekim güçleri, gelecek beklentileri ve benzeri yönleri ortaya çıkar. Yerel yönetim veri-bilgileri mevcut durum, alanlar ve gelecek tasarımında değerlendirir Yerel çevresi ile beraber kendini okur, geleceğine dair ipuçları bulur, plan kararlarına yansıtır
  6. Bölgesel ( ortak ) Hizmet Ağı Etkileşim çevresi adından da anlaşılacağı gibi iç içe geçmiş olan ve yönetimleri anlatır. Coğrafyada pek çok yönetim ve hizmetler iç içe geçmiş durumdadır. Araştırma ile bu tablo ortaya çıkarılır Önce çevresindeki yönetim birimlerinin sundukları hizmetler derlenir karşılaştırılır Ortak hizmet, faaliyetleri belirlenir. Ortak hizmet alanı, sunan kurumla tablolaştırılır Oluşturulan tabloda hizmet merkezleri, olan coğrafya, ortaklıkların yoğunlukları haritada gösterilir Yerel yönetim stratejik planlamasında olayı mevcut durum, alanlarında yansıtırken, gelecek planlamasında da kararlar almasında uygulanır
  7. Sorun- Çözümler Yerel yönetim amacı sorunlarına çözüm yolları bulmak olduğuna göre, çevresindeki yerel yönetimlerde aynı amacı güder. Etkileşim çevresindeki yerel yönetimlerin sorun-çözümleri tespit edilir

Çevresindeki yerel yönetim ‘’ akil adamlar ‘’ ile arama toplantısı yaparak, görüşülerek, anket yaparak mevcut sorun- çözüm tespitlerinden yararlanarak sorun- çözüm dosyası oluşturulur. Dosya, yerel yönetim planlamasına uygun alanlara ayrılır Yukarıdaki işlemlerin zor olması halinde, doğrudan yerel yönetimden ‘’ sorun- çözüm ‘’ dosyası istenir Çevredeki dosyalar bir araya getirilerek alanlar / sektörler üzerinden ortak tablo oluşturulur Etkileşim bölgesi içerisinde yer alan birinci ve ikinci halka oluşturan ilçeler birbirine benzer ortak sorunları bulunur. Daha doğrusu Sektörlerin benzer özellikler göstermelerinden dolayı karşılaşılan sorunlarla birbirine benzer Stratejik alan planı çerçevesinde ilçelerin sorunları ve çözüm yolları belirlenirken bunlar alan ve alt alan sınıflandırması yapılarak gruplandırılır. Bu sayede sorunlar karşılaştırılmakta, benzerli veya farklılıklar ortaya konur Etkileşim bölgesinden yapılana arama toplantıları, veri- bilgi-belge taramalarından elde edilen sonuçlar toparlanarak sorun çözüm tablosu oluşturulur Tabloda sorun tanımı, çözüm yolları ortak dile dönüştürülür Ekmeler yapıldıktan sonra oluşan tablo hem yerelin, hem de çevrenin sorun- çözüm kapasitesini gösterir

8. Etkileşim Halkaları Etkileşim bölgesi analizi ‘’ etki- etkileşim halkaları üzerinden yapılır’’ Etkileşim halkaları, birbirine bağlı, bağımlı iç içe geçmiş alanların ‘’ halka ‘’ diliyle ifadesidir Etkileşim bölgesinde yer alan yerel yönetimlerde yapılan saha araştırmaları, anketler, veri-bilgi taramaları sonucu ortaya çıkarılan somut sonuçlar etkileşimin varlığını gösterir Yerel Stratejik Gelişim Planının ana çerçevesi ışığında ilçeler, belediyeler taranarak ortak sonuçlar üretilmeye çalışılır Çalışmanın sonucunda etkileşimlerin oturduğu halkalar oluşturulur Sıralanan halkalar ile il- ilçelerin Yerele, Yerelin il- ilçelere bakışı anlaşılır Analiz etkileşim halkaları tablosu üretilir Etkileşim halkaların iç içe geçmiş, geçişli, bağımlı- bağlı alanlardan oluşur. Bu halkalar yerelin kendisi ve çevresiyle bilimsel veriler ışığında, duygusaldan uzak yüzleşmesi halidir Yerel yönetimler çevresine içerden bakarlar. Her yerelin bakışını anlamak yerine halkalar oluşturularak bütünü görmek planlama için daha faydalıdır Yerel yönetim, çevresindeki yönetimleri birinci, ikinci, üçüncü derecede halkalara ayırarak gerçek etkileşim ( etkileme-etkilenme ) boyutunu görür. Geleceğini bunun üzerinden okur Yerel yönetim etkileşim halkaları üzerinden birbirlerine açık, net anlaşılır görürler. Plan yaparken somut, tutarlı, uygulanabilir kararlar alırlar

Etkileşim halkaları analizinde yer alan alt halkaları önce ayrı ayrı sonra bir araya getirilerek analiz edilir. Bu halkalar iki koldan yürütülerek sonuçlandırılır Birimci kolda yer alan halkalar yerel yönetimlerin mevcut durumunu gösterir.

Bunlar

1. Varlıklar, değerler

2. Yönetim-hizmet ağı

3. Alanlar-sektörler

4. Sorun-çözümler

5. Kentsel birikim İkinci kolda yer alan halkalar mevcut durumdan hareketle eğilimleri gösterir.

Bunlar

1. Üstünlük

2. İşbirliği

3. Rekabet

4. Paylaşım

5. Çatışma

• Etkileşim bölgesi halkalar analizi ile elde edilen veriler sayısal haritaya işlenerek tablo bütün halinde görülür. Planlamanın kullanımına açılır 9. Gelişme Eğilimleri Gelişme eğilimleri bize neler yaşanıyor? Sorusuna cevap verir. İlerde olacaklar şimdiden ipuçları verirler Gelişme eğilimleri mevcut durum ve eğilim halkaları okumasından çıkarılır. Ancak etkileşim çevre toplantılarında ilgili akil adamlara sorularak da tespite çalışılır

10.Senaryo Analizi Senaryo analizi bir sonuç çalışmasıdır. Mevcut durum ortaya konduktan, gelişme eğilimleri (halkalarla) tespite çalışıldıktan sonra bunların üzerine ne olacağını söyleyen senaryo yazılır Senaryonun yerel ölçeklerin de nasıl gerçekleşeceğini gösteren stratejiler yazılır. Stratejilerin halkaların ışığında çözümden hareketle çıkarılmalıdır

11.Etkileşim Modeli Yukardaki çalışmaların bütünü etkileşim modelini oluşturur Etkileşim modeli, etkileşim çevresini analiz etmeye yarayan model çalışmasıdır. Yerel yönetimlerin gerçeklerinden hareketle üretilmiştir. Uygulamalar ile geçerliliği görülmüştür Stratejik plan çalışmaları sırasında “etkileşim veri tabanı” oluşturulur. Plan uygulama sürecinde veri bilgileri güncellenir Etkileşim modeli ile çevre ile ilişkiler, etkileşi