4.1.20. Paydaş Analizi

Paydaşların fonksiyonunu belirlemek demek onları analiz etmek demektir. Paydaş analizinin ilk aşamasında kimlik tespiti yapılır. (DPT, 2006) Paydaşlar analiz edilirken paydaşların fonksiyonları, plana yapacakları katkılar ve onlardan beklenenler üzerinde durulur. Yerel yönetimlerde özellikle kentlerde paydaş yoğunluğu fazladır. Onun için paydaş seçimi önem kazanır. Paydaşların mutlaka her kesimi bütünüyle temsil etmesi gerekir.

Kısaca, paydaş listesi oluştururken temsil yönüne bakılır. Stratejik planlama yaparken, paydaşları bütün yönleriyle ele almak, etkileyenden başlayarak sıralamak daha gerçekçi olacaktır. Paydaşlar stratejik plan yapan ana gruptur. Stratejik plan somut olarak insana dayanıyorsa “paydaş” lara dayanır. İnsanları katmadan kapalı yerlerde yapılana stratejik plan denemez. Paydaşsız stratejik plan olmaz diyebiliriz. Paydaşlar bu denli önemli olduğuna göre plana katılımları, görüşü ve fikirlerinin analizi, planda yerlerini alması o denli önemlidir. Plan yapıcı mümkünse paydaş görüşlerini plana olabildiğince yansıtmalıdır. Planın gücü de paydaşların katılımından gelir.

Planlamada paydaş analizine iki boyuttan bakılmaktadır.

  1. Bu yaklaşımda planın paydaşları gruplandırılır, önem ve önceliği sorgulanır. Paydaşın etki-önem matrisine göre konumu belirlenir. Ortaya çıkan ağırlığa göre paydaş ile ilişki kurulur. Bu yaklaşıma göre paydaşlar plana katılır ya da katılmaz. Bilgi ve görüşleri alınır ya da dikkate alınmaz. Paydaş ağırlığına göre plana görüş ve fikir yansır. Paydaş katılımını engelleyen bu yaklaşım plancılar tarafından eleştirilmekte, planın yereli tam yansıtmadığı iddia edilmektedir.

Bu yaklaşımın kurumsal planlar için uygulanacağı, yerel alan ve farklı konumdaki zengin paydaş planlarında tutmayacağı gözlenmektedir. Yerelde paydaş topluluğu oluşturarak merkezden çevreye doğru halkalar şeklinde paydaşları konumlandırmak, öylece plana katmak daha gerçekçi olacaktır. 2. Paydaş Görüşlerinin Analizi Paydaşlar konumu, yeri, durumu itibariyle farklı olduğundan görüşmelerin de öyle olması doğaldır. “Su halkaları” dediğimiz yöntemle en yakın plan yürütücüsünden başlayarak çevreye doğru yayılan paydaş topluluğunun görüşlerini analiz etmek, plana katmak daha da kolaylaşacaktır.

Paydaşlardan elde edilen ürünlere bakalım. Anketlerden alınan bilgiler Yazılı sunulan görüş ve fikirler Görüşmelerde not edilen, yazıya dökülen görüşler Toplantılarda ortaya konan görüşler Basın-medyaya verilen görüş ve demeç ve haberler Yazılı rapor ve belgeler Konuşmalar Diğer yollar Hangi usulle ortaya konarsa konsun paydaş görüşleri, yazılı metinlere dönüştürülür. Planda kullanım yerine göre ayıklanır. Plan diline çevrilir. Paydaş görüşleri, sorun-çözüm, SWOT, gibi tartışmalı, çoklu oylamalı sistemlerde süzgeçten geçirilir. Dikkat edilecek nokta, paydaş görüşünün virgülüne kadar yerleşmesi değil, ana fikrinin yansımasıdır. Kurum Görüşleri Anketi Analizi. Kurum görüşleri anketi analizi kurumsal analiz bölümünde işlenmiştir. Memnuniyet Anketi Analizi. Memnuniyet anketi analizi kurumsal analiz bölümünde işlenmiştir.

Rekabet Gücü Anketi Analizi. Rekabet gücü anketi rekabet gücü analizinde veri olarak kullanılır. Rekabet gücü analizi bölümünde konu işlenmiştir. Etkileşim Çevresi Analizi. Etkileşim çevresi dış paydaş grubuna dâhil olduğundan dış paydaş anketi uygulanır. Etkileşim alanına yönelik ihtiyaç duyulan diğer anketlerde uygulanabilir. Etkileşim ile çalışmalar etkileşim çevresi analizinde işlenmiştir.