4.1.15. Kaynak-Potansiyel Analizi

Yerel stratejik gelişim planında belirlenen amaç ve hedeflere ulaşabilmesi amacıyla çeşitli finansman kaynaklarına ihtiyaç duyulmaktadır. Kamu, özel sektör, STK ve oda meslek kuruluşları kaynakları ile yatırım teşvikleri, yerel yönetim kaynakları Avrupa Birliği fon, hibe ve kredileri sayılabilir. Sayılan mevcut ve potansiyel kaynaklar Yerelin stratejik gelişim planında yer alır.

Analiz, kaynak ve potansiyel elde edilen veri-bilgilerin yerel açısından değerlendirilmesine dayanır. Kaynak-potansiyel tespiti başta mevcutlar

üzerinde taranarak yapılır. Yerelde uyuyan kaynak-potansiyeller incelemearaştırma yoluyla ortaya çıkarılır. Her iki çalışmada yerel düzeyde yapılır. Kurum-kuruluş verileri, sektör verileri, yerele ait TÜİK verileri incelenir. Görüşme, tartışma yolları ile kaynak-potansiyel tespitleri yapılır. Hâlen çalışılmış doküman varsa yararlanılır. Üniversiteden uzman eliyle araştırma da yapılabilir. Çalışmalar bilimsel nitelikte rapora bağlanır. Kaynak ve potansiyellere yakından bakalım.

Mali Yapı

Yerel yönetimin mali yapısı, mali kaynakları, stratejik planı doğrudan etkiler. Dolayısıyla yerel yönetimler mali yapıyı güçlendirmeye çalışırlar. İşletmelerde olduğu gibi yerel yönetimlerde de mali yapı vücudun omurgasına benzer. Yönetimi ayakta tutan odur. Mali yapı stratejileri belirlemede, amaç ve hedefleri ortaya koymada sınırlayıcı, şekillendirici, yönlendirici rol oynar.

Bütçe

Yerel yönetimlerde bütçe yıllık yapılır. Performans bütçeleme sistemiyle iki yıllık sisteme geçilmektedir. Yerel yönetimlerde denk bütçe esastır. Bir yıl içinde elde edilen gelirlerin aynı yıl içinde harcanmasını esas alır. Ancak yılları kapsayan hizmetlerden ve yatırımlardan dolayı borçlanma ve kredilenme yoluna gidilmektedir. Bütçe gerçekleşmeleri performansı ortaya koyduğuna göre, yıllara dayalı seyri plan hedeflerine ışık tutar. Stratejik plan yapılırken bütçenin geçmişi ve geleceği üzerine projeksiyonlar tutuları. Eğilimler tespit edilir.

Finansman Yapısı

Yerel yönetimlerin finans kaynakları, devlet yardımları, vergiler, işletme gelirleri, nakdi sermaye yerine bina, araç, gereç, teknik donanım, insan kaynakları şeklinde algılanır. Kısaca, yerel yönetimin finans yapısı, varlıkları şeklinde kabul edilir. Stratejik plan yapılırken nakit planlama yerine kaynak planlaması dikkate alınır.

Kaynak Analizi

Yerel idarede kaynaklar insan kaynakları, fiziki kaynaklar, maddi olmayan kaynaklar şeklinde ayrılır. Kaynaklar işletme biliminin ele aldığı şekliyle idarenin gücünü oluşturan sabit varlıklar olduğu kadar, idareyi geleceğe taşıyan dinamik unsurlardır. Mevcut durum analizinde idarenin kaynakları mutlaka ortaya konmalıdır. Yerel yönetim kaynakları yanında dış kaynaklar da incelenir. Kaynak analizinden beklenen, kaynakları ortaya çıkarmak, tasnif etmek, kullanım yerlerini belirlemektir.

Stratejik plan kaynakları, kullanımı tasarruf dengesi içinde değerlendirir. Unutmayalım ki kaynakları sınırlı ve yalnızca bugün için bize ait değildir. Kaynağı sürdürülebilir görmek stratejik planlamanın istediği yaklaşımdır.

Potansiyel Yapısı

Yerel yönetimin içinde bulunduğu alanda görünen, görünmeyen kaynaklar, henüz ortaya çıkarılamamış potansiyeller bulunur. İlerde doğacak potansiyelleri de saymalıyız. Stratejik plan öngörü planlaması olduğuna göre kaynak ve potansiyeller amaç-hedef-stratejilere ve ulaşmada işe yarar.