Amaçlar

4.2.9.AMAÇLAR

Amaç bir yere ulaşma isteğini anlatır. Plan dilinde belli bir zaman aralığında 
gerçekleşmesi arzu edilen veya ulaşılmak istenen sonuca amaç 
denir. Amaçlar, belli bir süre sonunda ulaşılabilir ve ölçülebilir olmalıdır. 
Amaçlar, “Stratejik planlama sürecinde nereye varmak istiyoruz?” sorusuna 
cevap arar.

Dikkat edeceğimiz nokta, alanlara ait amaçlar ortaya koymaktır. Amaçlara 
ulaşıldıkça başarı elde edilebilir. Amaçlar önceden tespit edilirler. Mutlaka 
yazılı olurlar.

Amaçlar sade, açık ve anlaşılır şekilde yazılmalıdır. Unutmayalım amaçlar 
uygulanmak için yazılırlar. Bu nedenle iyi tanımlanmalı, gerçekçi, kabul 
görür olmalıdır. Stratejik planın öngördüğü süreyi kapsayan amaçlar planın 
ana amaçlarını oluşturur.

Amaç belirleme çalışmaları ciddiyet ve sorumluluk ister. Amaçlar belirlenirken 
rasyonel olmayan ve gerçekleşmesi güç hedefler konulmamalıdır. 
Amaçlar belirlenirken bazı yöntemler uygulanır.

Amaç yerel yönetimin adeta soluğudur. Tanımlansın tanımlanmasın yerel 
yönetim amaçlar koyar, ona ulaşmak için çalışmalar yapar. Dolayısı ile 
amaç canlı, yaşayan, halen uygulanan isteklerdir. 
Stratejik planın amaçlarını yazarken onu besleyen canlı, dinamik ortamı 
kabul etmeliyiz. Plan örgüsü içinde amaç motor görevi yapar. Yönetimi 
ileriye taşır.

Yerel Yönetimler, kuruluş ve görevleri itibarıyla belli bir coğrafyaya hitap 
etmektedir. İdarelerin misyon ve vizyonu da aynı coğrafya ile sınırlı kalmaktadır. 
Stratejik planlarda ana amaçlar, yerel idarenin genelini kapsar. 
Alt amaçlar, sektörel, mekânsal ve hizmet alanlarına yönelik amaçlardır. 
Plan yapıcısı böyle bir ayrıma uyabileceği gibi, yerel idarenin niteliği gereği 
farklı ayrımlar da yapabilir. Oluşacak stratejiler de bu boyutlara bağlı kalır. 
Sonuç olarak, amaçlara ulaşma başarısı yerel idarenin kritik başarı göstergesi 
olacaktır.

Yerel yönetimin varlığı karşılaştığı sorunları çözmek üzerine kurulduğuna 
göre, amaç somut olarak sorunları çözmeye yönelir. Dolayısıyla amacın 
varlığı sorun çözmeye dayanır. Amaç sorundan doğar diyebiliriz. Sorunlar 
öncelikli olduğuna göre, amaçlar da öncelikli olmalıdır. 
Amaçların sorunlarla bağlantılı oluşu yetmez. Onu oluşturan kaynaklarla 
ilişkilendirip çapraz sorgu yapılmalıdır. Bu sorgu ile amaca tutarlılık, 
gerçekçilik ve uygulanabilirlik sağlanır. Aksi hâlde afaki amaçlardan yola çıkarsak 
uygulanamaz hedefler, yanlış stratejiler oluştururuz. Amaç tespitini 
ciddiye almalıyız. Üzerinde titiz çalışmalıyız.

Alan amaçlarının çapraz sorgu listesi, sıraya uyularak yapılmalıdır.

  • Vizyon-amaç karşılaştırmak
  • Misyon-amaç karşılaştırmak
  • Gelişim öncelikleri-amaç karşılaştırmak
  • Temel kriterler-amaç karşılaştırmak
  • Kritik başarı faktörleri-amaç karşılaştırmak
  • Eğilimler-amaç karşılaştırmak
  • İlke değerler-amaç karşılaştırmak
  • Ortak paydalar-amaç karşılaştırmak
  • Üst plan ana amaçları-amaç karşılaştırmak

Amacı böylesine çok yönlü, çapraz sorgu yapmak ana plan argümanları 
ile tutarlılık sağlamak, uygulanabilir kılmak içindir. Neticede güçlü doğan 
amaç, planı da güçlü yapacaktır.

Amaç çapraz sorgu ile karşılaştırılıp netleştikten sonra, her alanın kendi 
içinde alt amaçlar ile karşılaştırılıp sağlanması yapılır. Böylece amaç-hedefstrateji 
performans yolu sağlamlaştırılır.

AMAÇLAR NASIL OLMALI? 
• Amaç vizyon, misyon ve temel değerlerle uyumlu olmalıdır 
• Amaçlar kabul edilebilir olmalıdır 
• Amaçlar ulaşılabilir, başarılabilir olmalıdır 
• Amaçlar açıkça tanımlanmış olmalıdır 
• Amaçlar birbirleriyle uyumlu olmalıdır 
• Amaçlar açık ve seçik olmalıdır 
• Amaçlar esnek olmalıdır 
• Amaçlar ölçülebilir olmalıdır 
• Amaçlar süreli olmalıdır 
• Kısa ve uzun dönemli amaçlar birbirinden 
ayrılabilir olmalıdır 
• Amaç, spesifik, somut ve zamana bağlı 
olmalıdır 
• Amaçlar uygulayıcılar tarafından benimsenmelidir

AMACI OLUŞTURAN KAYNAKLAR 
• Sorun-çözümler 
• Konular 
• Kritik başarı faktörleri 
• Temel kriterler 
• Eğilimler 
• Gelişim öncelikleri 
• Gelişim stratejileri 
AMACI BESLEYEN KAYNAKLAR 
• Vizyon 
• Misyon 
• Ortak payda 
• İlke-değerler 
• Yerelin genel amaçları 
• Üst planlarla ortaya konana amaçlar 
• Yerel planlarda konan amaçlar 
• Yerel stratejik planın amaçları 
• Eğilimler 
• Yerel sorunlar listesi 
• Çalışma Grubu raporları 
• Alan konuları listesi 
• Alan sorunlar listesi