Mevcut Durum Analizi

4.1.1.Giriş

Mevcut durum yerelin an itibarıyla çekilen fotoğrafı gibidir. O fotoğraf 
dünden gelenlerin tespit edilmiş hâlidir. Mevcut durum yerel alanda ne 
varsa burada yazılmalı anlamına gelmez. Daha çok durumlara yer verilir. 
Mevcut durum, dün, bugün ve yarını çağrıştıran metin çalışmasıdır. İçinde 
geçmişin birikimleri, geleceğin adımları bulunur. Durum, varlıkların sayımı 
olduğu kadar, sahip oldukları kapasiteyi de gösterir. Yani, sahip olunan 
imkân, kaynak ve potansiyelleri de gösterir.

Yarışan iki araba düşünelim. Birinin mevcut durumu hız kapasitesi 
200 km/saat ötekinin mevcut durumu 250 km/saat ise yarışta alacakları 
yol mevcut durumları ile bağlantılı olacaktır. Planlama da aynen öyledir. 
Mevcut durum objektif, tutarlı, tam gerçek hâliyle ortaya çıkarılmadıkça 
istenen yol alınamaz. Mevcut durum ne ise onun üzerine plan tasarlanır, 
kurulur, yapılır. Mevcut durumların stratejik plan yapanlar için tuzak yanları 
var. Şimdi bu tuzaklara bakalım.

1. Mevcut durum, mevcut rakamlarının geleceğe taşınması değildir. 
Böyle olursa klasik planların büyüme anlayışı düşünülür.

2. Mevcut durum, mevcutta var olan her şey değildir. Bütün varlıkların 
sayımı, dökümü, envanteri değildir. Bunların hepsini gelecekte de 
görmek istiyorsak planlama olmaz. Stratejik planlama seçimler ve öncelikler 
üzerine kurulur. Öyle olunca bizim seçimlerimize göre mevcut 
durumu değerlendirmeliyiz.

3. Mevcut durumu araştırırken “Bugün neredeyiz ?” sorusu sorulur. Cevap 
aranır. “Bugün neredeyiz? ” ile “Bugün neyimiz var, neyimiz yok?” 
soruları ve cevapları apayrıdır. Onun için mevcut durumu bizi ileriye 
taşıyacak yanlarımız olarak değerlendirmeliyiz.

4. Mevcut durum içinde yalnız yerel yönetimin varlıkları bulunmaz. Yerel 
alanda bütün varlıklar da hesaba katılmalıdır.

5. Mevcut durum içinde yalnız varlıklar olmaz. Yerelin kaynak, imkân ve 
potansiyelleri, dinamikleri, görünen-görünmeyen birikimleri de bulunur. 
Bunların hepsi durum analizi içinde değerlendirilmelidir. 
Yukarıdaki yaklaşımların ışığında mevcut durum tespiti yapılırken özetle 
iki yol takip edilir.

Toptancı görüş. Olandan başlayan analizdir. Yerelde var olan ne varsa 
hepsini hesaba katar. (Tavuklar, ağaçlar, arabalar, seyahat eden yolcular 
gibi.) Bunların içinden eleyerek stratejiler çıkarır. 
Tercihli görüş. Bu yaklaşımda var olan her şey ortaya dökülmez. Onların 
arasında boğulup kalmak yerine öncelikler, tercihler, bilinçli seçimler 
için ihtiyaç kadar veri ve bilgi kullanmak işine girişilir. Daha çok teknik yöntemlerden 
yararlanılarak ileriye bakılır. (Bu yaklaşım tavuklar yerine üretim 
çiftlikleriyle ilgilenir)

Durum analizlerini yaparken böylesi ayrımlar yapmak işimizi kolaylaştırır. 
Durum analizi adına sayfalar dolusu derlenen bu bilgiler arasında boğulma 
tehlikesi vardır. Durum analizinde metotlar belirleyerek ve bilinçli 
seçimler yaparak çalışmalıyız.

MEVCUT DURUM ANALİZİ NASIL YAPILIR?

Mevcut durum hazırlanırken şu adımlar atılır. 
• Veri-bilgileri tespit 
• Veri-bilgileri derleme analiz etme 
• Tahlil yapma 
• Bütünleştirme 
Bir yandan tespit-işleme-analiz yapılırken, öte yandan mevcut durum iskeleti 
oluşturulur. 
1. Yerel alana genel bakış 
• Yerel alan konuları işlenir 
• Kurum işlenir 
2. Mevcut duruma yapısal bakılır. Sektörler işlenir. 
• Sosyal yapı (Sektörler-alt sektörler) 
• Ekonomik yapı (Sektörler alt sektörler) 
• Kentsel yapı (Sektörler-alt sektörler) 
• Doğal yapı (Sektörler-alt sektörler) 
• Yönetsel yapı (Sektörler-alt sektörler)

Durum analizinde temel yaklaşım; yerel yönetimin kendisini, hizmet 
verdiği alanı ve çevresini tanımaktır. Bunu, taramalar ve analizler yaparak 
sağlar. Kamu Kurumları Planlama Kılavuzu da analiz yapmanın kuruluşun 
kendisini ve çevresini daha iyi tanımasına yardımcı olacağını vurgular. 
İdare mevcut durumunu ortaya koymalı ki, yarın ne olmak istediğine 
karar verebilsin. Yani, yönetim yarınki durumunun bugünkünden farklı olmasını 
istiyorsa bugünü öncelikle bilmeli, ortaya koymalıdır.

Mevcut durum analizi, stratejik planın ilk ve önemli adımıdır. Durum analizi 
ile yerelin mevcut yapısı ortaya çıkarılır. Analiz yaparken temel ilkemiz şöyle 
olmalıdır. Doğru bilgiler doğru seçimlere, doğru seçimler isabetli stratejilere, 
isabetli stratejiler de bizi erişmek istediğimiz geleceğe götürür.